Bhagavad Gita in ITrans romanization
Other scripts and font information
| prathamo.adhyAyaH | |
| dhR^itarAShTra uvAcha. | |
| dharmakShetre kurukShetre samavetA yuyutsavaH | . |
| mAmakAH pANDavAshchaiva kimakurvata sa.njaya | ..1.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| dR^iShTvA tu pANDavAnIka.n vyUDha.n duryodhanastadA | . |
| AchAryamupasa.ngamya rAjA vachanamabravIt | ..2.. |
| pashyaitA.n pANDuputrANAmAchArya mahatI.n chamUm | . |
| vyUDhA.n drupadaputreNa tava shiShyeNa dhImatA | ..3.. |
| atra shUrA maheShvAsA bhImArjunasamA yudhi | . |
| yuyudhAno virATashcha drupadashcha mahArathaH | ..4.. |
| dhR^iShTaketushchekitAnaH kAshirAjashcha vIryavAn | . |
| purujitkuntibhojashcha shaibyashcha narapu.ngavaH | ..5.. |
| yudhAmanyushcha vikrAnta uttamaujAshcha vIryavAn | . |
| saubhadro draupadeyAshcha sarva eva mahArathAH | ..6.. |
| asmAka.n tu vishiShTA ye tAnnibodha dvijottama | . |
| nAyakA mama sainyasya sa.nj~nArtha.n tAnbravImi te | ..7.. |
| bhavAnbhIShmashcha karNashcha kR^ipashcha samiti.njayaH | . |
| ashvatthAmA vikarNashcha saumadattistathaiva cha | ..8.. |
| anye cha bahavaH shUrA madarthe tyaktajIvitAH | . |
| nAnAshastrapraharaNAH sarve yuddhavishAradAH | ..9.. |
| aparyApta.n tadasmAka.n bala.n bhIShmAbhirakShitam | . |
| paryApta.n tvidameteShA.n bala.n bhImAbhirakShitam | ..10.. |
| ayaneShu cha sarveShu yathAbhAgamavasthitAH | . |
| bhIShmamevAbhirakShantu bhavantaH sarva eva hi | ..11.. |
| tasya sa.njanayanharSha.n kuruvR^iddhaH pitAmahaH | . |
| si.nhanAda.n vinadyochchaiH sha~Nkha.n dadhmau pratApavAn | ..12.. |
| tataH sha~NkhAshcha bheryashcha paNavAnakagomukhAH | . |
| sahasaivAbhyahanyanta sa shabdastumulo.abhavat | ..13.. |
| tataH shvetairhayairyukte mahati syandane sthitau | . |
| mAdhavaH pANDavashchaiva divyau sha~Nkhau pradaghmatuH | ..14.. |
| pA~nchajanya.n hR^iShIkesho devadatta.n dhana.njayaH | . |
| pauNDra.n dadhmau mahAsha~Nkha.n bhImakarmA vR^ikodaraH | ..15.. |
| anantavijaya.n rAjA kuntIputro yudhiShThiraH | . |
| nakulaH sahadevashcha sughoShamaNipuShpakau | ..16.. |
| kAshyashcha parameShvAsaH shikhaNDI cha mahArathaH | . |
| dhR^iShTadyumno virATashcha sAtyakishchAparAjitaH | ..17.. |
| drupado draupadeyAshcha sarvashaH pR^ithivIpate | . |
| saubhadrashcha mahAbAhuH sha~NkhAndadhmuH pR^ithakpR^ithak | ..18.. |
| sa ghoSho dhArtarAShTrANA.n hR^idayAni vyadArayat | . |
| nabhashcha pR^ithivI.n chaiva tumulo vyanunAdayan | ..19.. |
| atha vyavasthitAndR^iShTvA dhArtarAShTrAnkapidhvajaH | . |
| pravR^itte shastrasa.npAte dhanurudyamya pANDavaH | ..20.. |
| hR^iShIkesha.n tadA vAkyamidamAha mahIpate | . |
| arjuna uvAcha. | |
| senayorubhayormadhye ratha.n sthApaya me.achyuta | ..21.. |
| yAvadetAnnirIkShe.aha.n yoddhukAmAnavasthitAn | . |
| kairmayA saha yoddhavyamasminraNasamudyame | ..22.. |
| yotsyamAnAnavekShe.aha.n ya ete.atra samAgatAH | . |
| dhArtarAShTrasya durbuddheryuddhe priyachikIrShavaH | ..23.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| evamukto hR^iShIkesho guDAkeshena bhArata | . |
| senayorubhayormadhye sthApayitvA rathottamam | ..24.. |
| bhIShmadroNapramukhataH sarveShA.n cha mahIkShitAm | . |
| uvAcha pArtha pashyaitAnsamavetAnkurUniti | ..25.. |
| tatrApashyatsthitAnpArthaH pitR^Inatha pitAmahAn | . |
| AchAryAnmAtulAnbhrAtR^InputrAnpautrAnsakhI.nstathA | ..26.. |
| shvashurAnsuhR^idashchaiva senayorubhayorapi | . |
| tAnsamIkShya sa kaunteyaH sarvAnbandhUnavasthitAn | ..27.. |
| kR^ipayA parayAviShTo viShIdannidamabravIt | . |
| arjuna uvAcha. | |
| dR^iShTvema.n svajana.n kR^iShNa yuyutsu.n samupasthitam | ..28.. |
| sIdanti mama gAtrANi mukha.n cha parishuShyati | . |
| vepathushcha sharIre me romaharShashcha jAyate | ..29.. |
| gANDIva.n sra.nsate hastAttvakchaiva paridahyate | . |
| na cha shaknomyavasthAtu.n bhramatIva cha me manaH | ..30.. |
| nimittAni cha pashyAmi viparItAni keshava | . |
| na cha shreyo.anupashyAmi hatvA svajanamAhave | ..31.. |
| na kA~NkShe vijaya.n kR^iShNa na cha rAjya.n sukhAni cha | . |
| ki.n no rAjyena govinda ki.n bhogairjIvitena vA | ..32.. |
| yeShAmarthe kA~NkShita.n no rAjya.n bhogAH sukhAni cha | . |
| ta ime.avasthitA yuddhe prANA.nstyaktvA dhanAni cha | ..33.. |
| AchAryAH pitaraH putrAstathaiva cha pitAmahAH | . |
| mAtulAH shvashurAH pautrAH shyAlAH sa.nbandhinastathA | ..34.. |
| etAnna hantumichChAmi ghnato.api madhusUdana | . |
| api trailokyarAjyasya hetoH ki.n nu mahIkR^ite | ..35.. |
| nihatya dhArtarAShTrAnnaH kA prItiH syAjjanArdana | . |
| pApamevAshrayedasmAnhatvaitAnAtatAyinaH | ..36.. |
| tasmAnnArhA vaya.n hantu.n dhArtarAShTrAnsvabAndhavAn | . |
| svajana.n hi katha.n hatvA sukhinaH syAma mAdhava | ..37.. |
| yadyapyete na pashyanti lobhopahatachetasaH | . |
| kulakShayakR^ita.n doSha.n mitradrohe cha pAtakam | ..38.. |
| katha.n na j~neyamasmAbhiH pApAdasmAnnivartitum | . |
| kulakShayakR^ita.n doSha.n prapashyadbhirjanArdana | ..39.. |
| kulakShaye praNashyanti kuladharmAH sanAtanAH | . |
| dharme naShTe kula.n kR^itsnamadharmo.abhibhavatyuta | ..40.. |
| adharmAbhibhavAtkR^iShNa praduShyanti kulastriyaH | . |
| strIShu duShTAsu vArShNeya jAyate varNasa.nkaraH | ..41.. |
| sa.nkaro narakAyaiva kulaghnAnA.n kulasya cha | . |
| patanti pitaro hyeShA.n luptapiNDodakakriyAH | ..42.. |
| doShairetaiH kulaghnAnA.n varNasa.nkarakArakaiH | . |
| utsAdyante jAtidharmAH kuladharmAshcha shAshvatAH | ..43.. |
| utsannakuladharmANA.n manuShyANA.n janArdana | . |
| narake.aniyata.n vAso bhavatItyanushushruma | ..44.. |
| aho bata mahatpApa.n kartu.n vyavasitA vayam | . |
| yadrAjyasukhalobhena hantu.n svajanamudyatAH | ..45.. |
| yadi mAmapratIkAramashastra.n shastrapANayaH | . |
| dhArtarAShTrA raNe hanyustanme kShematara.n bhavet | ..46.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| evamuktvArjunaH sa.nkhye rathopastha upAvishat | . |
| visR^ijya sashara.n chApa.n shokasa.nvignamAnasaH | ..47.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde arjunaviShAdayogo nAma prathamo.adhyAyaH ..1..
| dvitIyo.adhyAyaH | |
| sa.njaya uvAcha. | |
| ta.n tathA kR^ipayAviShTamashrupUrNAkulekShaNam | . |
| viShIdantamida.n vAkyamuvAcha madhusUdanaH | ..1.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| kutastvA kashmalamida.n viShame samupasthitam | . |
| anAryajuShTamasvargyamakIrtikaramarjuna | ..2.. |
| klaibya.n mA sma gamaH pArtha naitattvayyupapadyate | . |
| kShudra.n hR^idayadaurbalya.n tyaktvottiShTha para.ntapa | ..3.. |
| arjuna uvAcha. | |
| katha.n bhIShmamaha.n sA~Nkhye droNa.n cha madhusUdana | . |
| iShubhiH pratiyotsyAmi pUjArhAvarisUdana | ..4.. |
| gurUnahatvA hi mahAnubhAvAnshreyo bhoktu.n bhaikShyamapIha loke | . |
| hatvArthakAmA.nstu gurunihaiva bhu~njIya bhogAn.arudhirapradigdhAn | ..5.. |
| na chaitadvidmaH kataranno garIyo yadvA jayema yadi vA no jayeyuH | . |
| yAneva hatvA na jijIviShAmaste.avasthitAH pramukhe dhArtarAShTrAH | ..6.. |
| kArpaNyadoShopahatasvabhAvaH pR^ichChAmi tvA.n dharmasa.nmUDhachetAH | . |
| yachChreyaH syAnnishchita.n brUhi tanme shiShyaste.aha.n shAdhi mA.n tvA.n prapannam | ..7.. |
| na hi prapashyAmi mamApanudyAdyachChokamuchChoShaNamindriyANAm | . |
| avApya bhUmAvasapatnamR^iddha.n rAjya.n surANAmapi chAdhipatyam | ..8.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| evamuktvA hR^iShIkesha.n guDAkeshaH para.ntapa | . |
| na yotsya iti govindamuktvA tUShNI.n babhUva ha | ..9.. |
| tamuvAcha hR^iShIkeshaH prahasanniva bhArata | . |
| senayorubhayormadhye viShIdantamida.n vachaH | ..10.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| ashochyAnanvashochastva.n praj~nAvAdA.nshcha bhAShase | . |
| gatAsUnagatAsU.nshcha nAnushochanti paNDitAH | ..11.. |
| na tvevAha.n jAtu nAsa.n na tva.n neme janAdhipAH | . |
| na chaiva na bhaviShyAmaH sarve vayamataH param | ..12.. |
| dehino.asminyathA dehe kaumAra.n yauvana.n jarA | . |
| tathA dehAntaraprAptirdhIrastatra na muhyati | ..13.. |
| mAtrAsparshAstu kaunteya shItoShNasukhaduHkhadAH | . |
| AgamApAyino.anityAstA.nstitikShasva bhArata | ..14.. |
| ya.n hi na vyathayantyete puruSha.n puruSharShabha | . |
| samaduHkhasukha.n dhIra.n so.amR^itatvAya kalpate | ..15.. |
| nAsato vidyate bhAvo nAbhAvo vidyate sataH | . |
| ubhayorapi dR^iShTo.antastvanayostattvadarshibhiH | ..16.. |
| avinAshi tu tadviddhi yena sarvamida.n tatam | . |
| vinAshamavyayasyAsya na kashchitkartumarhati | ..17.. |
| antavanta ime dehA nityasyoktAH sharIriNaH | . |
| anAshino.aprameyasya tasmAdyudhyasva bhArata | ..18.. |
| ya ena.n vetti hantAra.n yashchaina.n manyate hatam | . |
| ubhau tau na vijAnIto nAya.n hanti na hanyate | ..19.. |
| na jAyate mriyate vA kadAchinnAya.n bhUtvA bhavitA vA na bhUyaH | . |
| ajo nityaH shAshvato.aya.n purANo na hanyate hanyamAne sharIre | ..20.. |
| vedAvinAshina.n nitya.n ya enamajamavyayam | . |
| atha.n sa puruShaH pArtha ka.n ghAtayati hanti kam | ..21.. |
| vAsA.nsi jIrNAni yathA vihAya navAni gR^ihNAti naro.aparANi | . |
| tathA sharIrANi vihAya jIrNAnyanyAni sa.nyAti navAni dehI | ..22.. |
| naina.n Chindanti shastrANi naina.n dahati pAvakaH | . |
| na chaina.n kledayantyApo na shoShayati mArutaH | ..23.. |
| achChedyo.ayamadAhyo.ayamakledyo.ashoShya eva cha | . |
| nityaH sarvagataH sthANurachalo.aya.n sanAtanaH | ..24.. |
| avyakto.ayamachintyo.ayamavikAryo.ayamuchyate | . |
| tasmAdeva.n viditvaina.n nAnushochitumarhasi | ..25.. |
| atha chaina.n nityajAta.n nitya.n vA manyase mR^itam | . |
| tathApi tva.n mahAbAho naiva.n shochitumarhasi | ..26.. |
| jAtasya hi dhruvo mR^ityurdhruva.n janma mR^itasya cha | . |
| tasmAdaparihArye.arthe na tva.n shochitumarhasi | ..27.. |
| avyaktAdIni bhUtAni vyaktamadhyAni bhArata | . |
| avyaktanidhanAnyeva tatra kA paridevanA | ..28.. |
| Ashcharyavatpashyati kashchidenamAshcharyavadvadati tathaiva chAnyaH | . |
| AshcharyavachchainamanyaH shR^iNoti shrutvApyena.n veda na chaiva kashchit | ..29.. |
| dehI nityamavadhyo.aya.n dehe sarvasya bhArata | . |
| tasmAtsarvANi bhUtAni na tva.n shochitumarhasi | ..30.. |
| svadharmamapi chAvekShya na vikampitumarhasi | . |
| dharmyAddhi yuddhAchChreyo.anyatkShatriyasya na vidyate | ..31.. |
| yadR^ichChayA chopapanna.n svargadvAramapAvR^itam | . |
| sukhinaH kShatriyAH pArtha labhante yuddhamIdR^isham | ..32.. |
| atha chettvamima.n dharmya.n sa.ngrAma.n na kariShyasi | . |
| tataH svadharma.n kIrti.n cha hitvA pApamavApsyasi | ..33.. |
| akIrti.n chApi bhUtAni kathayiShyanti te.avyayAm | . |
| sa.nbhAvitasya chAkIrtirmaraNAdatirichyate | ..34.. |
| bhayAdraNAduparata.n ma.nsyante tvA.n mahArathAH | . |
| yeShA.n cha tva.n bahumato bhUtvA yAsyasi lAghavam | ..35.. |
| avAchyavAdA.nshcha bahUnvadiShyanti tavAhitAH | . |
| nindantastava sAmarthya.n tato duHkhatara.n nu kim | ..36.. |
| hato vA prApsyasi svarga.n jitvA vA bhokShyase mahIm | . |
| tasmAduttiShTha kaunteya yuddhAya kR^itanishchayaH | ..37.. |
| sukhaduHkhe same kR^itvA lAbhAlAbhau jayAjayau | . |
| tato yuddhAya yujyasva naiva.n pApamavApsyasi | ..38.. |
| eShA te.abhihitA sA~Nkhye buddhiryoge tvimA.n shR^iNu | . |
| buddhyA yukto yayA pArtha karmabandha.n prahAsyasi | ..39.. |
| nehAbhikramanAsho.asti pratyavAyo na vidyate | . |
| svalpamapyasya dharmasya trAyate mahato bhayAt | ..40.. |
| vyavasAyAtmikA buddhirekeha kurunandana | . |
| bahushAkhA hyanantAshcha buddhayo.avyavasAyinAm | ..41.. |
| yAmimA.n puShpitA.n vAcha.n pravadantyavipashchitaH | . |
| vedavAdaratAH pArtha nAnyadastIti vAdinaH | ..42.. |
| kAmAtmAnaH svargaparA janmakarmaphalapradAm | . |
| kriyAvisheShabahulA.n bhogaishvaryagati.n prati | ..43.. |
| bhogaishvaryaprasaktAnA.n tayApahR^itachetasAm | . |
| vyavasAyAtmikA buddhiH samAdhau na vidhIyate | ..44.. |
| traiguNyaviShayA vedA nistraiguNyo bhavArjuna | . |
| nirdvandvo nityasattvastho niryogakShema AtmavAn | ..45.. |
| yAvAnartha udapAne sarvataH sa.nplutodake | . |
| tAvAnsarveShu vedeShu brAhmaNasya vijAnataH | ..46.. |
| karmaNyevAdhikAraste mA phaleShu kadAchana | . |
| mA karmaphalaheturbhUrmA te sa~Ngo.astvakarmaNi | ..47.. |
| yogasthaH kuru karmANi sa~Nga.n tyaktvA dhana.njaya | . |
| siddhyasiddhyoH samo bhUtvA samatva.n yoga uchyate | ..48.. |
| dUreNa hyavara.n karma buddhiyogAddhana.njaya | . |
| buddhau sharaNamanvichCha kR^ipaNAH phalahetavaH | ..49.. |
| buddhiyukto jahAtIha ubhe sukR^itaduShkR^ite | . |
| tasmAdyogAya yujyasva yogaH karmasu kaushalam | ..50.. |
| karmaja.n buddhiyuktA hi phala.n tyaktvA manIShiNaH | . |
| janmabandhavinirmuktAH pada.n gachChantyanAmayam | ..51.. |
| yadA te mohakalila.n buddhirvyatitariShyati | . |
| tadA gantAsi nirveda.n shrotavyasya shrutasya cha | ..52.. |
| shrutivipratipannA te yadA sthAsyati nishchalA | . |
| samAdhAvachalA buddhistadA yogamavApsyasi | ..53.. |
| arjuna uvAcha. | |
| sthitapraj~nasya kA bhAShA samAdhisthasya keshava | . |
| sthitadhIH ki.n prabhASheta kimAsIta vrajeta kim | ..54.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| prajahAti yadA kAmAnsarvAnpArtha manogatAn | . |
| AtmanyevAtmanA tuShTaH sthitapraj~nastadochyate | ..55.. |
| duHkheShvanudvignamanAH sukheShu vigataspR^ihaH | . |
| vItarAgabhayakrodhaH sthitadhIrmuniruchyate | ..56.. |
| yaH sarvatrAnabhisnehastattatprApya shubhAshubham | . |
| nAbhinandati na dveShTi tasya praj~nA pratiShThitA | ..57.. |
| yadA sa.nharate chAya.n kUrmo.a~NgAnIva sarvashaH | . |
| indriyANIndriyArthebhyastasya praj~nA pratiShThitA | ..58.. |
| viShayA vinivartante nirAhArasya dehinaH | . |
| rasavarja.n raso.apyasya para.n dR^iShTvA nivartate | ..59.. |
| yatato hyapi kaunteya puruShasya vipashchitaH | . |
| indriyANi pramAthIni haranti prasabha.n manaH | ..60.. |
| tAni sarvANi sa.nyamya yukta AsIta matparaH | . |
| vashe hi yasyendriyANi tasya praj~nA pratiShThitA | ..61.. |
| dhyAyato viShayAnpu.nsaH sa~NgasteShUpajAyate | . |
| sa~NgAtsa.njAyate kAmaH kAmAtkrodho.abhijAyate | ..62.. |
| krodhAdbhavati sa.nmohaH sa.nmohAtsmR^itivibhramaH | . |
| smR^itibhra.nshAdbuddhinAsho buddhinAshAtpraNashyati | ..63.. |
| rAgadveShavimuktaistu viShayAnindriyaishcharan | . |
| AtmavashyairvidheyAtmA prasAdamadhigachChati | ..64.. |
| prasAde sarvaduHkhAnA.n hAnirasyopajAyate | . |
| prasannachetaso hyAshu buddhiH paryavatiShThate | ..65.. |
| nAsti buddhirayuktasya na chAyuktasya bhAvanA | . |
| na chAbhAvayataH shAntirashAntasya kutaH sukham | ..66.. |
| indriyANA.n hi charatA.n yanmano.anuvidhIyate | . |
| tadasya harati praj~nA.n vAyurnAvamivAmbhasi | ..67.. |
| tasmAdyasya mahAbAho nigR^ihItAni sarvashaH | . |
| indriyANIndriyArthebhyastasya praj~nA pratiShThitA | ..68.. |
| yA nishA sarvabhUtAnA.n tasyA.n jAgarti sa.nyamI | . |
| yasyA.n jAgrati bhUtAni sA nishA pashyato muneH | ..69.. |
| ApUryamANamachalapratiShTha.n samudramApaH pravishanti yadvat | . |
| tadvatkAmA ya.n pravishanti sarve sa shAntimApnoti na kAmakAmI | ..70.. |
| vihAya kAmAnyaH sarvAnpumA.nshcharati niHspR^ihaH | . |
| nirmamo niraha.nkAraH sa shAntimadhigachChati | ..71.. |
| eShA brAhmI sthitiH pArtha nainA.n prApya vimuhyati | . |
| sthitvAsyAmantakAle.api brahmanirvANamR^ichChati | ..72.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde sA.nkhyayogo nAma dvitIyo.adhyAyaH ..2..
| tR^itIyo.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| jyAyasI chetkarmaNaste matA buddhirjanArdana | . |
| tatki.n karmaNi ghore mA.n niyojayasi keshava | ..1.. |
| vyAmishreNeva vAkyena buddhi.n mohayasIva me | . |
| tadeka.n vada nishchitya yena shreyo.ahamApnuyAm | ..2.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| loke.asmindvividhA niShThA purA proktA mayAnagha | . |
| j~nAnayogena sA.nkhyAnA.n karmayogena yoginAm | ..3.. |
| na karmaNAmanArambhAnnaiShkarmya.n puruSho.ashnute | . |
| na cha sa.nnyasanAdeva siddhi.n samadhigachChati | ..4.. |
| na hi kashchitkShaNamapi jAtu tiShThatyakarmakR^it | . |
| kAryate hyavashaH karma sarvaH prakR^itijairguNaiH | ..5.. |
| karmendriyANi sa.nyamya ya Aste manasA smaran | . |
| indriyArthAnvimUDhAtmA mithyAchAraH sa uchyate | ..6.. |
| yastvindriyANi manasA niyamyArabhate.arjuna | . |
| karmendriyaiH karmayogamasaktaH sa vishiShyate | ..7.. |
| niyata.n kuru karma tva.n karma jyAyo hyakarmaNaH | . |
| sharIrayAtrApi cha te na prasiddhyedakarmaNaH | ..8.. |
| yaj~nArthAtkarmaNo.anyatra loko.aya.n karmabandhanaH | . |
| tadartha.n karma kaunteya muktasa~NgaH samAchara | ..9.. |
| sahayaj~nAH prajAH sR^iShTvA purovAcha prajApatiH | . |
| anena prasaviShyadhvameSha vo.astviShTakAmadhuk | ..10.. |
| devAnbhAvayatAnena te devA bhAvayantu vaH | . |
| paraspara.n bhAvayantaH shreyaH paramavApsyatha | ..11.. |
| iShTAnbhogAnhi vo devA dAsyante yaj~nabhAvitAH | . |
| tairdattAnapradAyaibhyo yo bhu~Nkte stena eva saH | ..12.. |
| yaj~nashiShTAshinaH santo muchyante sarvakilbiShaiH | . |
| bhu~njate te tvagha.n pApA ye pachantyAtmakAraNAt | ..13.. |
| annAdbhavanti bhUtAni parjanyAdannasa.nbhavaH | . |
| yaj~nAdbhavati parjanyo yaj~naH karmasamudbhavaH | ..14.. |
| karma brahmodbhava.n viddhi brahmAkSharasamudbhavam | . |
| tasmAtsarvagata.n brahma nitya.n yaj~ne pratiShThitam | ..15.. |
| eva.n pravartita.n chakra.n nAnuvartayatIha yaH | . |
| aghAyurindriyArAmo mogha.n pArtha sa jIvati | ..16.. |
| yastvAtmaratireva syAdAtmatR^iptashcha mAnavaH | . |
| Atmanyeva cha sa.ntuShTastasya kArya.n na vidyate | ..17.. |
| naiva tasya kR^itenArtho nAkR^iteneha kashchana | . |
| na chAsya sarvabhUteShu kashchidarthavyapAshrayaH | ..18.. |
| tasmAdasaktaH satata.n kArya.n karma samAchara | . |
| asakto hyAcharankarma paramApnoti pUruShaH | ..19.. |
| karmaNaiva hi sa.nsiddhimAsthitA janakAdayaH | . |
| lokasa.ngrahamevApi sa.npashyankartumarhasi | ..20.. |
| yadyadAcharati shreShThastattadevetaro janaH | . |
| sa yatpramANa.n kurute lokastadanuvartate | ..21.. |
| na me pArthAsti kartavya.n triShu lokeShu ki.nchana | . |
| nAnavAptamavAptavya.n varta eva cha karmaNi | ..22.. |
| yadi hyaha.n na varteya.n jAtu karmaNyatandritaH | . |
| mama vartmAnuvartante manuShyAH pArtha sarvashaH | ..23.. |
| utsIdeyurime lokA na kuryA.n karma chedaham | . |
| sa.nkarasya cha kartA syAmupahanyAmimAH prajAH | ..24.. |
| saktAH karmaNyavidvA.nso yathA kurvanti bhArata | . |
| kuryAdvidvA.nstathAsaktashchikIrShurlokasa.ngraham | ..25.. |
| na buddhibheda.n janayedaj~nAnA.n karmasa~NginAm | . |
| joShayetsarvakarmANi vidvAnyuktaH samAcharan | ..26.. |
| prakR^iteH kriyamANAni guNaiH karmANi sarvashaH | . |
| aha.nkAravimUDhAtmA kartAhamiti manyate | ..27.. |
| tattvavittu mahAbAho guNakarmavibhAgayoH | . |
| guNA guNeShu vartanta iti matvA na sajjate | ..28.. |
| prakR^iterguNasa.nmUDhAH sajjante guNakarmasu | . |
| tAnakR^itsnavido mandAnkR^itsnavinna vichAlayet | ..29.. |
| mayi sarvANi karmANi sa.nnyasyAdhyAtmachetasA | . |
| nirAshIrnirmamo bhUtvA yudhyasva vigatajvaraH | ..30.. |
| ye me matamida.n nityamanutiShThanti mAnavAH | . |
| shraddhAvanto.anasUyanto muchyante te.api karmabhiH | ..31.. |
| ye tvetadabhyasUyanto nAnutiShThanti me matam | . |
| sarvaj~nAnavimUDhA.nstAnviddhi naShTAnachetasaH | ..32.. |
| sadR^isha.n cheShTate svasyAH prakR^iterj~nAnavAnapi | . |
| prakR^iti.n yAnti bhUtAni nigrahaH ki.n kariShyati | ..33.. |
| indriyasyendriyasyArthe rAgadveShau vyavasthitau | . |
| tayorna vashamAgachChettau hyasya paripanthinau | ..34.. |
| shreyAnsvadharmo viguNaH paradharmAtsvanuShThitAt | . |
| svadharme nidhana.n shreyaH paradharmo bhayAvahaH | ..35.. |
| arjuna uvAcha. | |
| atha kena prayukto.aya.n pApa.n charati pUruShaH | . |
| anichChannapi vArShNeya balAdiva niyojitaH | ..36.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| kAma eSha krodha eSha rajoguNasamudbhavaH | . |
| mahAshano mahApApmA viddhyenamiha vairiNam | ..37.. |
| dhUmenAvriyate vahniryathAdarsho malena cha | . |
| yatholbenAvR^ito garbhastathA tenedamAvR^itam | ..38.. |
| AvR^ita.n j~nAnametena j~nAnino nityavairiNA | . |
| kAmarUpeNa kaunteya duShpUreNAnalena cha | ..39.. |
| indriyANi mano buddhirasyAdhiShThAnamuchyate | . |
| etairvimohayatyeSha j~nAnamAvR^itya dehinam | ..40.. |
| tasmAttvamindriyANyAdau niyamya bharatarShabha | . |
| pApmAna.n prajahi hyena.n j~nAnavij~nAnanAshanam | ..41.. |
| indriyANi parANyAhurindriyebhyaH para.n manaH | . |
| manasastu parA buddhiryo buddheH paratastu saH | ..42.. |
| eva.n buddheH para.n buddhvA sa.nstabhyAtmAnamAtmanA | . |
| jahi shatru.n mahAbAho kAmarUpa.n durAsadam | ..43.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde karmayogo nAma tR^itIyo.adhyAyaH ..3..
| chaturtho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| ima.n vivasvate yoga.n proktavAnahamavyayam | . |
| vivasvAnmanave prAha manurikShvAkave.abravIt | ..1.. |
| eva.n para.nparAprAptamima.n rAjarShayo viduH | . |
| sa kAleneha mahatA yogo naShTaH para.ntapa | ..2.. |
| sa evAya.n mayA te.adya yogaH proktaH purAtanaH | . |
| bhakto.asi me sakhA cheti rahasya.n hyetaduttamam | ..3.. |
| arjuna uvAcha. | |
| apara.n bhavato janma para.n janma vivasvataH | . |
| kathametadvijAnIyA.n tvamAdau proktavAniti | ..4.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| bahUni me vyatItAni janmAni tava chArjuna | . |
| tAnyaha.n veda sarvANi na tva.n vettha para.ntapa | ..5.. |
| ajo.api sannavyayAtmA bhUtAnAmIshvaro.api san | . |
| prakR^iti.n svAmadhiShThAya sa.nbhavAmyAtmamAyayA | ..6.. |
| yadA yadA hi dharmasya glAnirbhavati bhArata | . |
| abhyutthAnamadharmasya tadAtmAna.n sR^ijAmyaham | ..7.. |
| paritrANAya sAdhUnA.n vinAshAya cha duShkR^itAm | . |
| dharmasa.nsthApanArthAya sa.nbhavAmi yuge yuge | ..8.. |
| janma karma cha me divyameva.n yo vetti tattvataH | . |
| tyaktvA deha.n punarjanma naiti mAmeti so.arjuna | ..9.. |
| vItarAgabhayakrodhA manmayA mAmupAshritAH | . |
| bahavo j~nAnatapasA pUtA madbhAvamAgatAH | ..10.. |
| ye yathA mA.n prapadyante tA.nstathaiva bhajAmyaham | . |
| mama vartmAnuvartante manuShyAH pArtha sarvashaH | ..11.. |
| kA~NkShantaH karmaNA.n siddhi.n yajanta iha devatAH | . |
| kShipra.n hi mAnuShe loke siddhirbhavati karmajA | ..12.. |
| chAturvarNya.n mayA sR^iShTa.n guNakarmavibhAgashaH | . |
| tasya kartAramapi mA.n viddhyakartAramavyayam | ..13.. |
| na mA.n karmANi limpanti na me karmaphale spR^ihA | . |
| iti mA.n yo.abhijAnAti karmabhirna sa badhyate | ..14.. |
| eva.n j~nAtvA kR^ita.n karma pUrvairapi mumukShubhiH | . |
| kuru karmaiva tasmAttva.n pUrvaiH pUrvatara.n kR^itam | ..15.. |
| ki.n karma kimakarmeti kavayo.apyatra mohitAH | . |
| tatte karma pravakShyAmi yajj~nAtvA mokShyase.ashubhAt | ..16.. |
| karmaNo hyapi boddhavya.n boddhavya.n cha vikarmaNaH | . |
| akarmaNashcha boddhavya.n gahanA karmaNo gatiH | ..17.. |
| karmaNyakarma yaH pashyedakarmaNi cha karma yaH | . |
| sa buddhimAnmanuShyeShu sa yuktaH kR^itsnakarmakR^it | ..18.. |
| yasya sarve samArambhAH kAmasa.nkalpavarjitAH | . |
| j~nAnAgnidagdhakarmANa.n tamAhuH paNDita.n budhAH | ..19.. |
| tyaktvA karmaphalAsa~Nga.n nityatR^ipto nirAshrayaH | . |
| karmaNyabhipravR^itto.api naiva ki.nchitkaroti saH | ..20.. |
| nirAshIryatachittAtmA tyaktasarvaparigrahaH | . |
| shArIra.n kevala.n karma kurvannApnoti kilbiSham | ..21.. |
| yadR^ichChAlAbhasa.ntuShTo dvandvAtIto vimatsaraH | . |
| samaH siddhAvasiddhau cha kR^itvApi na nibadhyate | ..22.. |
| gatasa~Ngasya muktasya j~nAnAvasthitachetasaH | . |
| yaj~nAyAcharataH karma samagra.n pravilIyate | ..23.. |
| brahmArpaNa.n brahma havirbrahmAgnau brahmaNA hutam | . |
| brahmaiva tena gantavya.n brahmakarmasamAdhinA | ..24.. |
| daivamevApare yaj~na.n yoginaH paryupAsate | . |
| brahmAgnAvapare yaj~na.n yaj~nenaivopajuhvati | ..25.. |
| shrotrAdInIndriyANyanye sa.nyamAgniShu juhvati | . |
| shabdAdInviShayAnanya indriyAgniShu juhvati | ..26.. |
| sarvANIndriyakarmANi prANakarmANi chApare | . |
| Atmasa.nyamayogAgnau juhvati j~nAnadIpite | ..27.. |
| dravyayaj~nAstapoyaj~nA yogayaj~nAstathApare | . |
| svAdhyAyaj~nAnayaj~nAshcha yatayaH sa.nshitavratAH | ..28.. |
| apAne juhvati prANa.n prANe.apAna.n tathApare | . |
| prANApAnagatI ruddhvA prANAyAmaparAyaNAH | ..29.. |
| apare niyatAhArAH prANAnprANeShu juhvati | . |
| sarve.apyete yaj~navido yaj~nakShapitakalmaShAH | ..30.. |
| yaj~nashiShTAmR^itabhujo yAnti brahma sanAtanam | . |
| nAya.n loko.astyayaj~nasya kuto.anyaH kurusattama | ..31.. |
| eva.n bahuvidhA yaj~nA vitatA brahmaNo mukhe | . |
| karmajAnviddhi tAnsarvAneva.n j~nAtvA vimokShyase | ..32.. |
| shreyAndravyamayAdyaj~nAjj~nAnayaj~naH para.ntapa | . |
| sarva.n karmAkhila.n pArtha j~nAne parisamApyate | ..33.. |
| tadviddhi praNipAtena pariprashnena sevayA | . |
| upadekShyanti te j~nAna.n j~nAninastattvadarshinaH | ..34.. |
| yajj~nAtvA na punarmohameva.n yAsyasi pANDava | . |
| yena bhUtAnyasheSheNa drakShyasyAtmanyatho mayi | ..35.. |
| api chedasi pApebhyaH sarvebhyaH pApakR^ittamaH | . |
| sarva.n j~nAnaplavenaiva vR^ijina.n sa.ntariShyasi | ..36.. |
| yathaidhA.nsi samiddho.agnirbhasmasAtkurute.arjuna | . |
| j~nAnAgniH sarvakarmANi bhasmasAtkurute tathA | ..37.. |
| na hi j~nAnena sadR^isha.n pavitramiha vidyate | . |
| tatsvaya.n yogasa.nsiddhaH kAlenAtmani vindati | ..38.. |
| shraddhAvA.Nllabhate j~nAna.n tatparaH sa.nyatendriyaH | . |
| j~nAna.n labdhvA parA.n shAntimachireNAdhigachChati | ..39.. |
| aj~nashchAshraddadhAnashcha sa.nshayAtmA vinashyati | . |
| nAya.n loko.asti na paro na sukha.n sa.nshayAtmanaH | ..40.. |
| yogasa.nnyastakarmANa.n j~nAnasa.nChinnasa.nshayam | . |
| Atmavanta.n na karmANi nibadhnanti dhana.njaya | ..41.. |
| tasmAdaj~nAnasa.nbhUta.n hR^itstha.n j~nAnAsinAtmanaH | . |
| Chittvaina.n sa.nshaya.n yogamAtiShThottiShTha bhArata | ..42.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde j~nAnakarmasa.nnyAsayogo nAma chaturtho.adhyAyaH ..4..
| pa~nchamo.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| sa.nnyAsa.n karmaNA.n kR^iShNa punaryoga.n cha sha.nsasi | . |
| yachChreya etayoreka.n tanme brUhi sunishchitam | ..1.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| sa.nnyAsaH karmayogashcha niHshreyasakarAvubhau | . |
| tayostu karmasa.nnyAsAtkarmayogo vishiShyate | ..2.. |
| j~neyaH sa nityasa.nnyAsI yo na dveShTi na kA~NkShati | . |
| nirdvandvo hi mahAbAho sukha.n bandhAtpramuchyate | ..3.. |
| sA.nkhyayogau pR^ithagbAlAH pravadanti na paNDitAH | . |
| ekamapyAsthitaH samyagubhayorvindate phalam | ..4.. |
| yatsA.nkhyaiH prApyate sthAna.n tadyogairapi gamyate | . |
| eka.n sA.nkhya.n cha yoga.n cha yaH pashyati sa pashyati | ..5.. |
| sa.nnyAsastu mahAbAho duHkhamAptumayogataH | . |
| yogayukto munirbrahma nachireNAdhigachChati | ..6.. |
| yogayukto vishuddhAtmA vijitAtmA jitendriyaH | . |
| sarvabhUtAtmabhUtAtmA kurvannapi na lipyate | ..7.. |
| naiva ki.nchitkaromIti yukto manyeta tattvavit | . |
| pashya~nshR^iNvanspR^isha~njighrannashnangachChansvapa~nshvasan | ..8.. |
| pralapanvisR^ijangR^ihNannunmiShannimiShannapi | . |
| indriyANIndriyArtheShu vartanta iti dhArayan | ..9.. |
| brahmaNyAdhAya karmANi sa~Nga.n tyaktvA karoti yaH | . |
| lipyate na sa pApena padmapatramivAmbhasA | ..10.. |
| kAyena manasA buddhyA kevalairindriyairapi | . |
| yoginaH karma kurvanti sa~Nga.n tyaktvAtmashuddhaye | ..11.. |
| yuktaH karmaphala.n tyaktvA shAntimApnoti naiShThikIm | . |
| ayuktaH kAmakAreNa phale sakto nibadhyate | ..12.. |
| sarvakarmANi manasA sa.nnyasyAste sukha.n vashI | . |
| navadvAre pure dehI naiva kurvanna kArayan | ..13.. |
| na kartR^itva.n na karmANi lokasya sR^ijati prabhuH | . |
| na karmaphalasa.nyoga.n svabhAvastu pravartate | ..14.. |
| nAdatte kasyachitpApa.n na chaiva sukR^ita.n vibhuH | . |
| aj~nAnenAvR^ita.n j~nAna.n tena muhyanti jantavaH | ..15.. |
| j~nAnena tu tadaj~nAna.n yeShA.n nAshitamAtmanaH | . |
| teShAmAdityavajj~nAna.n prakAshayati tatparam | ..16.. |
| tadbuddhayastadAtmAnastanniShThAstatparAyaNAH | . |
| gachChantyapunarAvR^itti.n j~nAnanirdhUtakalmaShAH | ..17.. |
| vidyAvinayasa.npanne brAhmaNe gavi hastini | . |
| shuni chaiva shvapAke cha paNDitAH samadarshinaH | ..18.. |
| ihaiva tairjitaH sargo yeShA.n sAmye sthita.n manaH | . |
| nirdoSha.n hi sama.n brahma tasmAdbrahmaNi te sthitAH | ..19.. |
| na prahR^iShyetpriya.n prApya nodvijetprApya chApriyam | . |
| sthirabuddhirasa.nmUDho brahmavidbrahmaNi sthitaH | ..20.. |
| bAhyasparsheShvasaktAtmA vindatyAtmani yatsukham | . |
| sa brahmayogayuktAtmA sukhamakShayamashnute | ..21.. |
| ye hi sa.nsparshajA bhogA duHkhayonaya eva te | . |
| AdyantavantaH kaunteya na teShu ramate budhaH | ..22.. |
| shaknotIhaiva yaH soDhu.n prAksharIravimokShaNAt | . |
| kAmakrodhodbhava.n vega.n sa yuktaH sa sukhI naraH | ..23.. |
| yo.antaHsukho.antarArAmastathAntarjyotireva yaH | . |
| sa yogI brahmanirvANa.n brahmabhUto.adhigachChati | ..24.. |
| labhante brahmanirvANamR^iShayaH kShINakalmaShAH | . |
| ChinnadvaidhA yatAtmAnaH sarvabhUtahite ratAH | ..25.. |
| kAmakrodhaviyuktAnA.n yatInA.n yatachetasAm | . |
| abhito brahmanirvANa.n vartate viditAtmanAm | ..26.. |
| sparshAnkR^itvA bahirbAhyA.nshchakShushchaivAntare bhruvoH | . |
| prANApAnau samau kR^itvA nAsAbhyantarachAriNau | ..27.. |
| yatendriyamanobuddhirmunirmokShaparAyaNaH | . |
| vigatechChAbhayakrodho yaH sadA mukta eva saH | ..28.. |
| bhoktAra.n yaj~natapasA.n sarvalokamaheshvaram | . |
| suhR^ida.n sarvabhUtAnA.n j~nAtvA mA.n shAntimR^ichChati | ..29.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde karmasa.nnyAsayogo nAma pa~nchamo.adhyAyaH ..5..
| ShaShTho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| anAshritaH karmaphala.n kArya.n karma karoti yaH | . |
| sa sa.nnyAsI cha yogI cha na niragnirna chAkriyaH | ..1.. |
| ya.n sa.nnyAsamiti prAhuryoga.n ta.n viddhi pANDava | . |
| na hyasa.nnyastasa.nkalpo yogI bhavati kashchana | ..2.. |
| ArurukShormuneryoga.n karma kAraNamuchyate | . |
| yogArUDhasya tasyaiva shamaH kAraNamuchyate | ..3.. |
| yadA hi nendriyArtheShu na karmasvanuShajjate | . |
| sarvasa.nkalpasa.nnyAsI yogArUDhastadochyate | ..4.. |
| uddharedAtmanAtmAna.n nAtmAnamavasAdayet | . |
| Atmaiva hyAtmano bandhurAtmaiva ripurAtmanaH | ..5.. |
| bandhurAtmAtmanastasya yenAtmaivAtmanA jitaH | . |
| anAtmanastu shatrutve vartetAtmaiva shatruvat | ..6.. |
| jitAtmanaH prashAntasya paramAtmA samAhitaH | . |
| shItoShNasukhaduHkheShu tathA mAnApamAnayoH | ..7.. |
| j~nAnavij~nAnatR^iptAtmA kUTastho vijitendriyaH | . |
| yukta ityuchyate yogI samaloShTAshmakA~nchanaH | ..8.. |
| suhR^inmitrAryudAsInamadhyasthadveShyabandhuShu | . |
| sAdhuShvapi cha pApeShu samabuddhirvishiShyate | ..9.. |
| yogI yu~njIta satatamAtmAna.n rahasi sthitaH | . |
| ekAkI yatachittAtmA nirAshIraparigrahaH | ..10.. |
| shuchau deshe pratiShThApya sthiramAsanamAtmanaH | . |
| nAtyuchChrita.n nAtinIcha.n chailAjinakushottaram | ..11.. |
| tatraikAgra.n manaH kR^itvA yatachittendriyakriyAH | . |
| upavishyAsane yu~njyAdyogamAtmavishuddhaye | ..12.. |
| sama.n kAyashirogrIva.n dhArayannachala.n sthiraH | . |
| sa.nprekShya nAsikAgra.n sva.n dishashchAnavalokayan | ..13.. |
| prashAntAtmA vigatabhIrbrahmachArivrate sthitaH | . |
| manaH sa.nyamya machchitto yukta AsIta matparaH | ..14.. |
| yu~njanneva.n sadAtmAna.n yogI niyatamAnasaH | . |
| shAnti.n nirvANaparamA.n matsa.nsthAmadhigachChati | ..15.. |
| nAtyashnatastu yogo.asti na chaikAntamanashnataH | . |
| na chAtisvapnashIlasya jAgrato naiva chArjuna | ..16.. |
| yuktAhAravihArasya yuktacheShTasya karmasu | . |
| yuktasvapnAvabodhasya yogo bhavati duHkhahA | ..17.. |
| yadA viniyata.n chittamAtmanyevAvatiShThate | . |
| niHspR^ihaH sarvakAmebhyo yukta ityuchyate tadA | ..18.. |
| yathA dIpo nivAtastho ne~Ngate sopamA smR^itA | . |
| yogino yatachittasya yu~njato yogamAtmanaH | ..19.. |
| yatroparamate chitta.n niruddha.n yogasevayA | . |
| yatra chaivAtmanAtmAna.n pashyannAtmani tuShyati | ..20.. |
| sukhamAtyantika.n yattadbuddhigrAhyamatIndriyam | . |
| vetti yatra na chaivAya.n sthitashchalati tattvataH | ..21.. |
| ya.n labdhvA chApara.n lAbha.n manyate nAdhika.n tataH | . |
| yasminsthito na duHkhena guruNApi vichAlyate | ..22.. |
| ta.n vidyAdduHkhasa.nyogaviyoga.n yogasa.nj~nitam | . |
| sa nishchayena yoktavyo yogo.anirviNNachetasA | ..23.. |
| sa.nkalpaprabhavAnkAmA.nstyaktvA sarvAnasheShataH | . |
| manasaivendriyagrAma.n viniyamya samantataH | ..24.. |
| shanaiH shanairuparamedbuddhyA dhR^itigR^ihItayA | . |
| Atmasa.nstha.n manaH kR^itvA na ki.nchidapi chintayet | ..25.. |
| yato yato nishcharati manashcha~nchalamasthiram | . |
| tatastato niyamyaitadAtmanyeva vasha.n nayet | ..26.. |
| prashAntamanasa.n hyena.n yogina.n sukhamuttamam | . |
| upaiti shAntarajasa.n brahmabhUtamakalmaSham | ..27.. |
| yu~njanneva.n sadAtmAna.n yogI vigatakalmaShaH | . |
| sukhena brahmasa.nsparshamatyanta.n sukhamashnute | ..28.. |
| sarvabhUtasthamAtmAna.n sarvabhUtAni chAtmani | . |
| IkShate yogayuktAtmA sarvatra samadarshanaH | ..29.. |
| yo mA.n pashyati sarvatra sarva.n cha mayi pashyati | . |
| tasyAha.n na praNashyAmi sa cha me na praNashyati | ..30.. |
| sarvabhUtasthita.n yo mA.n bhajatyekatvamAsthitaH | . |
| sarvathA vartamAno.api sa yogI mayi vartate | ..31.. |
| Atmaupamyena sarvatra sama.n pashyati yo.arjuna | . |
| sukha.n vA yadi vA duHkha.n sa yogI paramo mataH | ..32.. |
| arjuna uvAcha. | |
| yo.aya.n yogastvayA proktaH sAmyena madhusUdana | . |
| etasyAha.n na pashyAmi cha~nchalatvAtsthiti.n sthirAm | ..33.. |
| cha~nchala.n hi manaH kR^iShNa pramAthi balavaddR^iDham | . |
| tasyAha.n nigraha.n manye vAyoriva suduShkaram | ..34.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| asa.nshaya.n mahAbAho mano durnigraha.n chalam | . |
| abhyAsena tu kaunteya vairAgyeNa cha gR^ihyate | ..35.. |
| asa.nyatAtmanA yogo duShprApa iti me matiH | . |
| vashyAtmanA tu yatatA shakyo.avAptumupAyataH | ..36.. |
| arjuna uvAcha. | |
| ayatiH shraddhayopeto yogAchchalitamAnasaH | . |
| aprApya yogasa.nsiddhi.n kA.n gati.n kR^iShNa gachChati | ..37.. |
| kachchinnobhayavibhraShTashChinnAbhramiva nashyati | . |
| apratiShTho mahAbAho vimUDho brahmaNaH pathi | ..38.. |
| etanme sa.nshaya.n kR^iShNa ChettumarhasyasheShataH | . |
| tvadanyaH sa.nshayasyAsya ChettA na hyupapadyate | ..39.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| pArtha naiveha nAmutra vinAshastasya vidyate | . |
| na hi kalyANakR^itkashchiddurgati.n tAta gachChati | ..40.. |
| prApya puNyakR^itA.n lokAnuShitvA shAshvatIH samAH | . |
| shuchInA.n shrImatA.n gehe yogabhraShTo.abhijAyate | ..41.. |
| athavA yoginAmeva kule bhavati dhImatAm | . |
| etaddhi durlabhatara.n loke janma yadIdR^isham | ..42.. |
| tatra ta.n buddhisa.nyoga.n labhate paurvadehikam | . |
| yatate cha tato bhUyaH sa.nsiddhau kurunandana | ..43.. |
| pUrvAbhyAsena tenaiva hriyate hyavasho.api saH | . |
| jij~nAsurapi yogasya shabdabrahmAtivartate | ..44.. |
| prayatnAdyatamAnastu yogI sa.nshuddhakilbiShaH | . |
| anekajanmasa.nsiddhastato yAti parA.n gatim | ..45.. |
| tapasvibhyo.adhiko yogI j~nAnibhyo.api mato.adhikaH | . |
| karmibhyashchAdhiko yogI tasmAdyogI bhavArjuna | ..46.. |
| yoginAmapi sarveShA.n madgatenAntarAtmanA | . |
| shraddhAvAnbhajate yo mA.n sa me yuktatamo mataH | ..47.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde Atmasa.nyamayogo nAma ShaShTho.adhyAyaH ..6..
| saptamo.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| mayyAsaktamanAH pArtha yoga.n yu~njanmadAshrayaH | . |
| asa.nshaya.n samagra.n mA.n yathA j~nAsyasi tachChR^iNu | ..1.. |
| j~nAna.n te.aha.n savij~nAnamida.n vakShyAmyasheShataH | . |
| yajj~nAtvA neha bhUyo.anyajj~nAtavyamavashiShyate | ..2.. |
| manuShyANA.n sahasreShu kashchidyatati siddhaye | . |
| yatatAmapi siddhAnA.n kashchinmA.n vetti tattvataH | ..3.. |
| bhUmirApo.analo vAyuH kha.n mano buddhireva cha | . |
| aha.nkAra itIya.n me bhinnA prakR^itiraShTadhA | ..4.. |
| apareyamitastvanyA.n prakR^iti.n viddhi me parAm | . |
| jIvabhUtA.n mahAbAho yayeda.n dhAryate jagat | ..5.. |
| etadyonIni bhUtAni sarvANItyupadhAraya | . |
| aha.n kR^itsnasya jagataH prabhavaH pralayastathA | ..6.. |
| mattaH paratara.n nAnyatki.nchidasti dhana.njaya | . |
| mayi sarvamida.n prota.n sUtre maNigaNA iva | ..7.. |
| raso.ahamapsu kaunteya prabhAsmi shashisUryayoH | . |
| praNavaH sarvavedeShu shabdaH khe pauruSha.n nR^iShu | ..8.. |
| puNyo gandhaH pR^ithivyA.n cha tejashchAsmi vibhAvasau | . |
| jIvana.n sarvabhUteShu tapashchAsmi tapasviShu | ..9.. |
| bIja.n mA.n sarvabhUtAnA.n viddhi pArtha sanAtanam | . |
| buddhirbuddhimatAmasmi tejastejasvinAmaham | ..10.. |
| bala.n balavatA.n chAha.n kAmarAgavivarjitam | . |
| dharmAviruddho bhUteShu kAmo.asmi bharatarShabha | ..11.. |
| ye chaiva sAttvikA bhAvA rAjasAstAmasAshcha ye | . |
| matta eveti tAnviddhi na tvaha.n teShu te mayi | ..12.. |
| tribhirguNamayairbhAvairebhiH sarvamida.n jagat | . |
| mohita.n nAbhijAnAti mAmebhyaH paramavyayam | ..13.. |
| daivI hyeShA guNamayI mama mAyA duratyayA | . |
| mAmeva ye prapadyante mAyAmetA.n taranti te | ..14.. |
| na mA.n duShkR^itino mUDhAH prapadyante narAdhamAH | . |
| mAyayApahR^itaj~nAnA Asura.n bhAvamAshritAH | ..15.. |
| chaturvidhA bhajante mA.n janAH sukR^itino.arjuna | . |
| Arto jij~nAsurarthArthI j~nAnI cha bharatarShabha | ..16.. |
| teShA.n j~nAnI nityayukta ekabhaktirvishiShyate | . |
| priyo hi j~nAnino.atyarthamaha.n sa cha mama priyaH | ..17.. |
| udArAH sarva evaite j~nAnI tvAtmaiva me matam | . |
| AsthitaH sa hi yuktAtmA mAmevAnuttamA.n gatim | ..18.. |
| bahUnA.n janmanAmante j~nAnavAnmA.n prapadyate | . |
| vAsudevaH sarvamiti sa mahAtmA sudurlabhaH | ..19.. |
| kAmaistaistairhR^itaj~nAnAH prapadyante.anyadevatAH | . |
| ta.n ta.n niyamamAsthAya prakR^ityA niyatAH svayA | ..20.. |
| yo yo yA.n yA.n tanu.n bhaktaH shraddhayArchitumichChati | . |
| tasya tasyAchalA.n shraddhA.n tAmeva vidadhAmyaham | ..21.. |
| sa tayA shraddhayA yuktastasyArAdhanamIhate | . |
| labhate cha tataH kAmAnmayaiva vihitAnhi tAn | ..22.. |
| antavattu phala.n teShA.n tadbhavatyalpamedhasAm | . |
| devAndevayajo yAnti madbhaktA yAnti mAmapi | ..23.. |
| avyakta.n vyaktimApanna.n manyante mAmabuddhayaH | . |
| para.n bhAvamajAnanto mamAvyayamanuttamam | ..24.. |
| nAha.n prakAshaH sarvasya yogamAyAsamAvR^itaH | . |
| mUDho.aya.n nAbhijAnAti loko mAmajamavyayam | ..25.. |
| vedAha.n samatItAni vartamAnAni chArjuna | . |
| bhaviShyANi cha bhUtAni mA.n tu veda na kashchana | ..26.. |
| ichChAdveShasamutthena dvandvamohena bhArata | . |
| sarvabhUtAni sa.nmoha.n sarge yAnti para.ntapa | ..27.. |
| yeShA.n tvantagata.n pApa.n janAnA.n puNyakarmaNAm | . |
| te dvandvamohanirmuktA bhajante mA.n dR^iDhavratAH | ..28.. |
| jarAmaraNamokShAya mAmAshritya yatanti ye | . |
| te brahma tadviduH kR^itsnamadhyAtma.n karma chAkhilam | ..29.. |
| sAdhibhUtAdhidaiva.n mA.n sAdhiyaj~na.n cha ye viduH | . |
| prayANakAle.api cha mA.n te viduryuktachetasaH | ..30.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde j~nAnavij~nAnayogo nAma saptamo.adhyAyaH ..7..
| aShTamo.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| ki.n tadbrahma kimadhyAtma.n ki.n karma puruShottama | . |
| adhibhUta.n cha ki.n proktamadhidaiva.n kimuchyate | ..1.. |
| adhiyaj~naH katha.n ko.atra dehe.asminmadhusUdana | . |
| prayANakAle cha katha.n j~neyo.asi niyatAtmabhiH | ..2.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| akShara.n brahma parama.n svabhAvo.adhyAtmamuchyate | . |
| bhUtabhAvodbhavakaro visargaH karmasa.nj~nitaH | ..3.. |
| adhibhUta.n kSharo bhAvaH puruShashchAdhidaivatam | . |
| adhiyaj~no.ahamevAtra dehe dehabhR^itA.n vara | ..4.. |
| antakAle cha mAmeva smaranmuktvA kalevaram | . |
| yaH prayAti sa madbhAva.n yAti nAstyatra sa.nshayaH | ..5.. |
| ya.n ya.n vApi smaranbhAva.n tyajatyante kalevaram | . |
| ta.n tamevaiti kaunteya sadA tadbhAvabhAvitaH | ..6.. |
| tasmAtsarveShu kAleShu mAmanusmara yudhya cha | . |
| mayyarpitamanobuddhirmAmevaiShyasyasa.nshayam | ..7.. |
| abhyAsayogayuktena chetasA nAnyagAminA | . |
| parama.n puruSha.n divya.n yAti pArthAnuchintayan | ..8.. |
| kavi.n purANamanushAsitAramaNoraNIya.nsamanusmaredyaH | . |
| sarvasya dhAtAramachintyarUpamAdityavarNa.n tamasaH parastAt | ..9.. |
| prayANakAle manasAchalena bhaktyA yukto yogabalena chaiva | . |
| bhruvormadhye prANamAveshya samyaksa ta.n para.n puruShamupaiti divyam | ..10.. |
| yadakShara.n vedavido vadanti vishanti yadyatayo vItarAgAH | . |
| yadichChanto brahmacharya.n charanti tatte pada.n sa.ngraheNa pravakShye | ..11.. |
| sarvadvArANi sa.nyamya mano hR^idi nirudhya cha | . |
| mUrdhnyAdhAyAtmanaH prANamAsthito yogadhAraNAm | ..12.. |
| omityekAkShara.n brahma vyAharanmAmanusmaran | . |
| yaH prayAti tyajandeha.n sa yAti paramA.n gatim | ..13.. |
| ananyachetAH satata.n yo mA.n smarati nityashaH | . |
| tasyAha.n sulabhaH pArtha nityayuktasya yoginaH | ..14.. |
| mAmupetya punarjanma duHkhAlayamashAshvatam | . |
| nApnuvanti mahAtmAnaH sa.nsiddhi.n paramA.n gatAH | ..15.. |
| AbrahmabhuvanAllokAH punarAvartino.arjuna | . |
| mAmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate | ..16.. |
| sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaNo viduH | . |
| rAtri.n yugasahasrAntA.n te.ahorAtravido janAH | ..17.. |
| avyaktAdvyaktayaH sarvAH prabhavantyaharAgame | . |
| rAtryAgame pralIyante tatraivAvyaktasa.nj~nake | ..18.. |
| bhUtagrAmaH sa evAya.n bhUtvA bhUtvA pralIyate | . |
| rAtryAgame.avashaH pArtha prabhavatyaharAgame | ..19.. |
| parastasmAttu bhAvo.anyo.avyakto.avyaktAtsanAtanaH | . |
| yaH sa sarveShu bhUteShu nashyatsu na vinashyati | ..20.. |
| avyakto.akShara ityuktastamAhuH paramA.n gatim | . |
| ya.n prApya na nivartante taddhAma parama.n mama | ..21.. |
| puruShaH sa paraH pArtha bhaktyA labhyastvananyayA | . |
| yasyAntaHsthAni bhUtAni yena sarvamida.n tatam | ..22.. |
| yatra kAle tvanAvR^ittimAvR^itti.n chaiva yoginaH | . |
| prayAtA yAnti ta.n kAla.n vakShyAmi bharatarShabha | ..23.. |
| agnirjotirahaH shuklaH ShaNmAsA uttarAyaNam | . |
| tatra prayAtA gachChanti brahma brahmavido janAH | ..24.. |
| dhUmo rAtristathA kR^iShNaH ShaNmAsA dakShiNAyanam | . |
| tatra chAndramasa.n jyotiryogI prApya nivartate | ..25.. |
| shuklakR^iShNe gatI hyete jagataH shAshvate mate | . |
| ekayA yAtyanAvR^ittimanyayAvartate punaH | ..26.. |
| naite sR^itI pArtha jAnanyogI muhyati kashchana | . |
| tasmAtsarveShu kAleShu yogayukto bhavArjuna | ..27.. |
| vedeShu yaj~neShu tapaHsu chaiva dAneShu yatpuNyaphala.n pradiShTam | . |
| atyeti tatsarvamida.n viditvAyogI para.n sthAnamupaiti chAdyam | ..28.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde akSharabrahmayogo nAmAShTamo.adhyAyaH ..8..
| navamo.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| ida.n tu te guhyatama.n pravakShyAmyanasUyave | . |
| j~nAna.n vij~nAnasahita.n yajj~nAtvA mokShyase.ashubhAt | ..1.. |
| rAjavidyA rAjaguhya.n pavitramidamuttamam | . |
| pratyakShAvagama.n dharmya.n susukha.n kartumavyayam | ..2.. |
| ashraddadhAnAH puruShA dharmasyAsya para.ntapa | . |
| aprApya mA.n nivartante mR^ityusa.nsAravartmani | ..3.. |
| mayA tatamida.n sarva.n jagadavyaktamUrtinA | . |
| matsthAni sarvabhUtAni na chAha.n teShvavasthitaH | ..4.. |
| na cha matsthAni bhUtAni pashya me yogamaishvaram | . |
| bhUtabhR^inna cha bhUtastho mamAtmA bhUtabhAvanaH | ..5.. |
| yathAkAshasthito nitya.n vAyuH sarvatrago mahAn | . |
| tathA sarvANi bhUtAni matsthAnItyupadhAraya | ..6.. |
| sarvabhUtAni kaunteya prakR^iti.n yAnti mAmikAm | . |
| kalpakShaye punastAni kalpAdau visR^ijAmyaham | ..7.. |
| prakR^iti.n svAmavaShTabhya visR^ijAmi punaH punaH | . |
| bhUtagrAmamima.n kR^itsnamavasha.n prakR^itervashAt | ..8.. |
| na cha mA.n tAni karmANi nibadhnanti dhana.njaya | . |
| udAsInavadAsInamasakta.n teShu karmasu | ..9.. |
| mayAdhyakSheNa prakR^itiH sUyate sacharAcharam | . |
| hetunAnena kaunteya jagadviparivartate | ..10.. |
| avajAnanti mA.n mUDhA mAnuShI.n tanumAshritam | . |
| para.n bhAvamajAnanto mama bhUtamaheshvaram | ..11.. |
| moghAshA moghakarmANo moghaj~nAnA vichetasaH | . |
| rAkShasImAsurI.n chaiva prakR^iti.n mohinI.n shritAH | ..12.. |
| mahAtmAnastu mA.n pArtha daivI.n prakR^itimAshritAH | . |
| bhajantyananyamanaso j~nAtvA bhUtAdimavyayam | ..13.. |
| satata.n kIrtayanto mA.n yatantashcha dR^iDhavratAH | . |
| namasyantashcha mA.n bhaktyA nityayuktA upAsate | ..14.. |
| j~nAnayaj~nena chApyanye yajanto mAmupAsate | . |
| ekatvena pR^ithaktvena bahudhA vishvatomukham | ..15.. |
| aha.n kraturaha.n yaj~naH svadhAhamahamauShadham | . |
| mantro.ahamahamevAjyamahamagniraha.n hutam | ..16.. |
| pitAhamasya jagato mAtA dhAtA pitAmahaH | . |
| vedya.n pavitramo.nkAra R^iksAma yajureva cha | ..17.. |
| gatirbhartA prabhuH sAkShI nivAsaH sharaNa.n suhR^it | . |
| prabhavaH pralayaH sthAna.n nidhAna.n bIjamavyayam | ..18.. |
| tapAmyahamaha.n varSha.n nigR^ihNAmyutsR^ijAmi cha | . |
| amR^ita.n chaiva mR^ityushcha sadasachchAhamarjuna | ..19.. |
| traividyA mA.n somapAH pUtapApA yaj~nairiShTvA svargati.n prArthayante | . |
| te puNyamAsAdya surendralokamashnanti divyAndivi devabhogAn | ..20.. |
| te ta.n bhuktvA svargaloka.n vishAla.n kShINe puNye martyaloka.n vishanti | . |
| eva.n trayIdharmamanuprapannA gatAgata.n kAmakAmA labhante | ..21.. |
| ananyAshchintayanto mA.n ye janAH paryupAsate | . |
| eShA.n nityAbhiyuktAnA.n yogakShema.n vahAmyaham | ..22.. |
| ye.apyanyadevatA bhaktA yajante shraddhayAnvitAH | . |
| te.api mAmeva kaunteya yajantyavidhipUrvakam | ..23.. |
| aha.n hi sarvayaj~nAnA.n bhoktA cha prabhureva cha | . |
| na tu mAmabhijAnanti tattvenAtashchyavanti te | ..24.. |
| yAnti devavratA devAnpitR^InyAnti pitR^ivratAH | . |
| bhUtAni yAnti bhUtejyA yAnti madyAjino.api mAm | ..25.. |
| patra.n puShpa.n phala.n toya.n yo me bhaktyA prayachChati | . |
| tadaha.n bhaktyupahR^itamashnAmi prayatAtmanaH | ..26.. |
| yatkaroShi yadashnAsi yajjuhoShi dadAsi yat | . |
| yattapasyasi kaunteya tatkuruShva madarpaNam | ..27.. |
| shubhAshubhaphalaireva.n mokShyase karmabandhanaiH | . |
| sa.nnyAsayogayuktAtmA vimukto mAmupaiShyasi | ..28.. |
| samo.aha.n sarvabhUteShu na me dveShyo.asti na priyaH | . |
| ye bhajanti tu mA.n bhaktyA mayi te teShu chApyaham | ..29.. |
| api chetsudurAchAro bhajate mAmananyabhAk | . |
| sAdhureva sa mantavyaH samyagvyavasito hi saH | ..30.. |
| kShipra.n bhavati dharmAtmA shashvachChAnti.n nigachChati | . |
| kaunteya pratijAnIhi na me bhaktaH praNashyati | ..31.. |
| mA.n hi pArtha vyapAshritya ye.api syuH pApayonayaH | . |
| striyo vaishyAstathA shUdrAste.api yAnti parA.n gatim | ..32.. |
| ki.n punarbrAhmaNAH puNyA bhaktA rAjarShayastathA | . |
| anityamasukha.n lokamima.n prApya bhajasva mAm | ..33.. |
| manmanA bhava madbhakto madyAjI mA.n namaskuru | . |
| mAmevaiShyasi yuktvaivamAtmAna.n matparAyaNaH | ..34.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde rAjavidyArAjaguhyayogo nAma navamo.adhyAyaH ..9..
| dashamo.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| bhUya eva mahAbAho shR^iNu me parama.n vachaH | . |
| yatte.aha.n prIyamANAya vakShyAmi hitakAmyayA | ..1.. |
| na me viduH suragaNAH prabhava.n na maharShayaH | . |
| ahamAdirhi devAnA.n maharShINA.n cha sarvashaH | ..2.. |
| yo mAmajamanAdi.n cha vetti lokamaheshvaram | . |
| asa.nmUDhaH sa martyeShu sarvapApaiH pramuchyate | ..3.. |
| buddhirj~nAnamasa.nmohaH kShamA satya.n damaH shamaH | . |
| sukha.n duHkha.n bhavo.abhAvo bhaya.n chAbhayameva cha | ..4.. |
| ahi.nsA samatA tuShTistapo dAna.n yasho.ayashaH | . |
| bhavanti bhAvA bhUtAnA.n matta eva pR^ithagvidhAH | ..5.. |
| maharShayaH sapta pUrve chatvAro manavastathA | . |
| madbhAvA mAnasA jAtA yeShA.n loka imAH prajAH | ..6.. |
| etA.n vibhUti.n yoga.n cha mama yo vetti tattvataH | . |
| so.avikampena yogena yujyate nAtra sa.nshayaH | ..7.. |
| aha.n sarvasya prabhavo mattaH sarva.n pravartate | . |
| iti matvA bhajante mA.n budhA bhAvasamanvitAH | ..8.. |
| machchittA madgataprANA bodhayantaH parasparam | . |
| kathayantashcha mA.n nitya.n tuShyanti cha ramanti cha | ..9.. |
| teShA.n satatayuktAnA.n bhajatA.n prItipUrvakam | . |
| dadAmi buddhiyoga.n ta.n yena mAmupayAnti te | ..10.. |
| teShAmevAnukampArthamahamaj~nAnaja.n tamaH | . |
| nAshayAmyAtmabhAvastho j~nAnadIpena bhAsvatA | ..11.. |
| arjuna uvAcha. | |
| para.n brahma para.n dhAma pavitra.n parama.n bhavAn | . |
| puruSha.n shAshvata.n divyamAdidevamaja.n vibhum | ..12.. |
| AhustvAmR^iShayaH sarve devarShirnAradastathA | . |
| asito devalo vyAsaH svaya.n chaiva bravIShi me | ..13.. |
| sarvametadR^ita.n manye yanmA.n vadasi keshava | . |
| na hi te bhagavanvyakti.n vidurdevA na dAnavAH | ..14.. |
| svayamevAtmanAtmAna.n vettha tva.n puruShottama | . |
| bhUtabhAvana bhUtesha devadeva jagatpate | ..15.. |
| vaktumarhasyasheSheNa divyA hyAtmavibhUtayaH | . |
| yAbhirvibhUtibhirlokAnimA.nstva.n vyApya tiShThasi | ..16.. |
| katha.n vidyAmaha.n yogi.nstvA.n sadA parichintayan | . |
| keShu keShu cha bhAveShu chintyo.asi bhagavanmayA | ..17.. |
| vistareNAtmano yoga.n vibhUti.n cha janArdana | . |
| bhUyaH kathaya tR^iptirhi shR^iNvato nAsti me.amR^itam | ..18.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| hanta te kathayiShyAmi divyA hyAtmavibhUtayaH | . |
| prAdhAnyataH kurushreShTha nAstyanto vistarasya me | ..19.. |
| ahamAtmA guDAkesha sarvabhUtAshayasthitaH | . |
| ahamAdishcha madhya.n cha bhUtAnAmanta eva cha | ..20.. |
| AdityAnAmaha.n viShNurjyotiShA.n ravira.nshumAn | . |
| marIchirmarutAmasmi nakShatrANAmaha.n shashI | ..21.. |
| vedAnA.n sAmavedo.asmi devAnAmasmi vAsavaH | . |
| indriyANA.n manashchAsmi bhUtAnAmasmi chetanA | ..22.. |
| rudrANA.n sha.nkarashchAsmi vittesho yakSharakShasAm | . |
| vasUnA.n pAvakashchAsmi meruH shikhariNAmaham | ..23.. |
| purodhasA.n cha mukhya.n mA.n viddhi pArtha bR^ihaspatim | . |
| senAnInAmaha.n skandaH sarasAmasmi sAgaraH | ..24.. |
| maharShINA.n bhR^iguraha.n girAmasmyekamakSharam | . |
| yaj~nAnA.n japayaj~no.asmi sthAvarANA.n himAlayaH | ..25.. |
| ashvatthaH sarvavR^ikShANA.n devarShINA.n cha nAradaH | . |
| gandharvANA.n chitrarathaH siddhAnA.n kapilo muniH | ..26.. |
| uchchaiHshravasamashvAnA.n viddhi mAmamR^itodbhavam | . |
| airAvata.n gajendrANA.n narANA.n cha narAdhipam | ..27.. |
| AyudhAnAmaha.n vajra.n dhenUnAmasmi kAmadhuk | . |
| prajanashchAsmi kandarpaH sarpANAmasmi vAsukiH | ..28.. |
| anantashchAsmi nAgAnA.n varuNo yAdasAmaham | . |
| pitR^INAmaryamA chAsmi yamaH sa.nyamatAmaham | ..29.. |
| prahlAdashchAsmi daityAnA.n kAlaH kalayatAmaham | . |
| mR^igANA.n cha mR^igendro.aha.n vainateyashcha pakShiNAm | ..30.. |
| pavanaH pavatAmasmi rAmaH shastrabhR^itAmaham | . |
| jhaShANA.n makarashchAsmi srotasAmasmi jAhnavI | ..31.. |
| sargANAmAdirantashcha madhya.n chaivAhamarjuna | . |
| adhyAtmavidyA vidyAnA.n vAdaH pravadatAmaham | ..32.. |
| akSharANAmakAro.asmi dvandvaH sAmAsikasya cha | . |
| ahamevAkShayaH kAlo dhAtAha.n vishvatomukhaH | ..33.. |
| mR^ityuH sarvaharashchAhamudbhavashcha bhaviShyatAm | . |
| kIrtiH shrIrvAkcha nArINA.n smR^itirmedhA dhR^itiH kShamA | ..34.. |
| bR^ihatsAma tathA sAmnA.n gAyatrI ChandasAmaham | . |
| mAsAnA.n mArgashIrSho.ahamR^itUnA.n kusumAkaraH | ..35.. |
| dyUta.n ChalayatAmasmi tejastejasvinAmaham | . |
| jayo.asmi vyavasAyo.asmi sattva.n sattvavatAmaham | ..36.. |
| vR^iShNInA.n vAsudevo.asmi pANDavAnA.n dhana.njayaH | . |
| munInAmapyaha.n vyAsaH kavInAmushanA kaviH | ..37.. |
| daNDo damayatAmasmi nItirasmi jigIShatAm | . |
| mauna.n chaivAsmi guhyAnA.n j~nAna.n j~nAnavatAmaham | ..38.. |
| yachchApi sarvabhUtAnA.n bIja.n tadahamarjuna | . |
| na tadasti vinA yatsyAnmayA bhUta.n charAcharam | ..39.. |
| nAnto.asti mama divyAnA.n vibhUtInA.n para.ntapa | . |
| eSha tUddeshataH prokto vibhUtervistaro mayA | ..40.. |
| yadyadvibhUtimatsattva.n shrImadUrjitameva vA | . |
| tattadevAvagachCha tva.n mama tejo.n.ashasa.nbhavam | ..41.. |
| athavA bahunaitena ki.n j~nAtena tavArjuna | . |
| viShTabhyAhamida.n kR^itsnamekA.nshena sthito jagat | ..42.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde vibhUtiyogo nAma dashamo.adhyAyaH ..10..
| ekAdasho.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| madanugrahAya parama.n guhyamadhyAtmasa.nj~nitam | . |
| yattvayokta.n vachastena moho.aya.n vigato mama | ..1.. |
| bhavApyayau hi bhUtAnA.n shrutau vistarasho mayA | . |
| tvattaH kamalapatrAkSha mAhAtmyamapi chAvyayam | ..2.. |
| evametadyathAttha tvamAtmAna.n parameshvara | . |
| draShTumichChAmi te rUpamaishvara.n puruShottama | ..3.. |
| manyase yadi tachChakya.n mayA draShTumiti prabho | . |
| yogeshvara tato me tva.n darshayAtmAnamavyayam | ..4.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| pashya me pArtha rUpANi shatasho.atha sahasrashaH | . |
| nAnAvidhAni divyAni nAnAvarNAkR^itIni cha | ..5.. |
| pashyAdityAnvasUnrudrAnashvinau marutastathA | . |
| bahUnyadR^iShTapUrvANi pashyAshcharyANi bhArata | ..6.. |
| ihaikastha.n jagatkR^itsna.n pashyAdya sacharAcharam | . |
| mama dehe guDAkesha yachchAnyaddraShTumichChasi | ..7.. |
| na tu mA.n shakyase draShTumanenaiva svachakShuShA | . |
| divya.n dadAmi te chakShuH pashya me yogamaishvaram | ..8.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| evamuktvA tato rAjanmahAyogeshvaro hariH | . |
| darshayAmAsa pArthAya parama.n rUpamaishvaram | ..9.. |
| anekavaktranayanamanekAdbhutadarshanam | . |
| anekadivyAbharaNa.n divyAnekodyatAyudham | ..10.. |
| divyamAlyAmbaradhara.n divyagandhAnulepanam | . |
| sarvAshcharyamaya.n devamananta.n vishvatomukham | ..11.. |
| divi sUryasahasrasya bhavedyugapadutthitA | . |
| yadi bhAH sadR^ishI sA syAdbhAsastasya mahAtmanaH | ..12.. |
| tatraikastha.n jagatkR^itsna.n pravibhaktamanekadhA | . |
| apashyaddevadevasya sharIre pANDavastadA | ..13.. |
| tataH sa vismayAviShTo hR^iShTaromA dhana.njayaH | . |
| praNamya shirasA deva.n kR^itA~njalirabhAShata | ..14.. |
| arjuna uvAcha. | |
| pashyAmi devA.nstava deva dehe sarvA.nstathA bhUtavisheShasa.nghAn | . |
| brahmANamIsha.n kamalAsanasthamR^iShI.nshcha sarvAnuragA.nshcha divyAn | ..15.. |
| anekabAhUdaravaktranetra.n pashyAmi tvA.n sarvato.anantarUpam | . |
| nAnta.n na madhya.n na punastavAdi.n pashyAmi vishveshvara vishvarUpa | ..16.. |
| kirITina.n gadina.n chakriNa.n cha tejorAshi.n sarvato dIptimantam | . |
| pashyAmi tvA.n durnirIkShya.n samantAddIptAnalArkadyutimaprameyam | ..17.. |
| tvamakShara.n parama.n veditavya.n tvamasya vishvasya para.n nidhAnam | . |
| tvamavyayaH shAshvatadharmagoptA sanAtanastva.n puruSho mato me | ..18.. |
| anAdimadhyAntamanantavIryamanantabAhu.n shashisUryanetram | . |
| pashyAmi tvA.n dIptahutAshavaktra.n svatejasA vishvamida.n tapantam | ..19.. |
| dyAvApR^ithivyoridamantara.n hi vyApta.n tvayaikena dishashcha sarvAH | . |
| dR^iShTvAdbhuta.n rUpamugra.n taveda.n lokatraya.n pravyathita.n mahAtman | ..20.. |
| amI hi tvA.n surasa~NghA vishanti kechidbhItAH prA~njalayo gR^iNanti | . |
| svastItyuktvA maharShisiddhasa.nghAH stuvanti tvA.n stutibhiH puShkalAbhiH | ..21.. |
| rudrAdityA vasavo ye cha sAdhyA vishve.ashvinau marutashchoShmapAshcha | . |
| gandharvayakShAsurasiddhasa.nghA vIkShante tvA.n vismitAshchaiva sarve | ..22.. |
| rUpa.n mahatte bahuvaktranetra.n mahAbAho bahubAhUrupAdam | . |
| bahUdara.n bahuda.nShTrAkarAla.n dR^iShTvA lokAH pravyathitAstathAham | ..23.. |
| nabhaHspR^isha.n dIptamanekavarNa.n vyAttAnana.n dIptavishAlanetram | . |
| dR^iShTvA hi tvA.n pravyathitAntarAtmA dhR^iti.n na vindAmi shama.n cha viShNo | ..24.. |
| da.nShTrAkarAlAni cha te mukhAni dR^iShTvaiva kAlAnalasa.nnibhAni | . |
| disho na jAne na labhe cha sharma prasIda devesha jagannivAsa | ..25.. |
| amI cha tvA.n dhR^itarAShTrasya putrAH sarve sahaivAvanipAlasa.nghaiH | . |
| bhIShmo droNaH sUtaputrastathAsau sahAsmadIyairapi yodhamukhyaiH | ..26.. |
| vaktrANi te tvaramANA vishanti da.nShTrAkarAlAni bhayAnakAni | . |
| kechidvilagnA dashanAntareShu sa.ndR^ishyante chUrNitairuttamA~NgaiH | ..27.. |
| yathA nadInA.n bahavo.ambuvegAH samudramevAbhimukhA dravanti | . |
| tathA tavAmI naralokavIrA vishanti vaktrANyabhivijvalanti | ..28.. |
| yathA pradIpta.n jvalana.n pata.ngA vishanti nAshAya samR^iddhavegAH | . |
| tathaiva nAshAya vishanti lokAstavApi vaktrANi samR^iddhavegAH | ..29.. |
| lelihyase grasamAnaH samantAllokAnsamagrAnvadanairjvaladbhiH | . |
| tejobhirApUrya jagatsamagra.n bhAsastavogrAH pratapanti viShNo | ..30.. |
| AkhyAhi me ko bhavAnugrarUpo namo.astu te devavara prasIda | . |
| vij~nAtumichChAmi bhavantamAdya.n na hi prajAnAmi tava pravR^ittim | ..31.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| kAlo.asmi lokakShayakR^itpravR^iddho lokAnsamAhartumiha pravR^ittaH | . |
| R^ite.api tvA.n na bhaviShyanti sarve ye.avasthitAH pratyanIkeShu yodhAH | ..32.. |
| tasmAttvamuttiShTha yasho labhasva jitvA shatrUnbhu~NkShva rAjya.n samR^iddham | . |
| mayaivaite nihatAH pUrvameva nimittamAtra.n bhava savyasAchin | ..33.. |
| droNa.n cha bhIShma.n cha jayadratha.n cha karNa.n tathAnyAnapi yodhavIrAn | . |
| mayA hatA.nstva.n jahi mA vyathiShThA yudhyasva jetAsi raNe sapatnAn | ..34.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| etachChrutvA vachana.n keshavasya kR^itA~njalirvepamAnaH kirITI | . |
| namaskR^itvA bhUya evAha kR^iShNa.n sagadgada.n bhItabhItaH praNamya | ..35.. |
| arjuna uvAcha. | |
| sthAne hR^iShIkesha tava prakIrtyA jagatprahR^iShyatyanurajyate cha | . |
| rakShA.nsi bhItAni disho dravanti sarve namasyanti cha siddhasa.nghAH | ..36.. |
| kasmAchcha te na nameranmahAtmangarIyase brahmaNo.apyAdikartre | . |
| ananta devesha jagannivAsa tvamakShara.n sadasattatpara.n yat | ..37.. |
| tvamAdidevaH puruShaH purANastvamasya vishvasya para.n nidhAnam | . |
| vettAsi vedya.n cha para.n cha dhAma tvayA tata.n vishvamanantarUpa | ..38.. |
| vAyuryamo.agnirvaruNaH shashA~NkaH prajApatistva.n prapitAmahashcha | . |
| namo namaste.astu sahasrakR^itvaH punashcha bhUyo.api namo namaste | ..39.. |
| namaH purastAdatha pR^iShThataste namo.astu te sarvata eva sarva | . |
| anantavIryAmitavikramastva.n sarva.n samApnoShi tato.asi sarvaH | ..40.. |
| sakheti matvA prasabha.n yadukta.n he kR^iShNa he yAdava he sakheti | . |
| ajAnatA mahimAna.n taveda.n mayA pramAdAtpraNayena vApi | ..41.. |
| yachchAvahAsArthamasatkR^ito.asi vihArashayyAsanabhojaneShu | . |
| eko.athavApyachyuta tatsamakSha.n tatkShAmaye tvAmahamaprameyam | ..42.. |
| pitAsi lokasya charAcharasya tvamasya pUjyashcha gururgarIyAn | . |
| na tvatsamo.astyabhyadhikaH kuto.anyo lokatraye.apyapratimaprabhAva | ..43.. |
| tasmAtpraNamya praNidhAya kAya.n prasAdaye tvAmahamIshamIDyam | . |
| piteva putrasya sakheva sakhyuH priyaH priyAyArhasi deva soDhum | ..44.. |
| adR^iShTapUrva.n hR^iShito.asmi dR^iShTvA bhayena cha pravyathita.n mano me | . |
| tadeva me darshaya devarUpa.n prasIda devesha jagannivAsa | ..45.. |
| kirITina.n gadina.n chakrahastamichChAmi tvA.n draShTumaha.n tathaiva | . |
| tenaiva rUpeNa chaturbhujena sahasrabAho bhava vishvamUrte | ..46.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| mayA prasannena tavArjuneda.n rUpa.n para.n darshitamAtmayogAt | . |
| tejomaya.n vishvamanantamAdya.n yanme tvadanyena na dR^iShTapUrvam | ..47.. |
| na vedayaj~nAdhyayanairna dAnairna cha kriyAbhirna tapobhirugraiH | . |
| eva.nrUpaH shakya aha.n nR^iloke draShTu.n tvadanyena kurupravIra | ..48.. |
| mA te vyathA mA cha vimUDhabhAvo dR^iShTvA rUpa.n ghoramIdR^i~Nmamedam | . |
| vyapetabhIH prItamanAH punastva.n tadeva me rUpamida.n prapashya | ..49.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| ityarjuna.n vAsudevastathoktvA svaka.n rUpa.n darshayAmAsa bhUyaH | . |
| AshvAsayAmAsa cha bhItamena.n bhUtvA punaH saumyavapurmahAtmA | ..50.. |
| arjuna uvAcha. | |
| dR^iShTveda.n mAnuSha.n rUpa.n tava saumya.n janArdana | . |
| idAnImasmi sa.nvR^ittaH sachetAH prakR^iti.n gataH | ..51.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| sudurdarshamida.n rUpa.n dR^iShTavAnasi yanmama | . |
| devA apyasya rUpasya nitya.n darshanakA~NkShiNaH | ..52.. |
| nAha.n vedairna tapasA na dAnena na chejyayA | . |
| shakya eva.nvidho draShTu.n dR^iShTavAnasi mA.n yathA | ..53.. |
| bhaktyA tvananyayA shakya ahameva.nvidho.arjuna | . |
| j~nAtu.n draShTu.n cha tattvena praveShTu.n cha para.ntapa | ..54.. |
| matkarmakR^inmatparamo madbhaktaH sa~NgavarjitaH | . |
| nirvairaH sarvabhUteShu yaH sa mAmeti pANDava | ..55.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde vishvarUpadarshanayogo nAmaikAdasho.adhyAyaH ..11..
| dvAdasho.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| eva.n satatayuktA ye bhaktAstvA.n paryupAsate | . |
| ye chApyakSharamavyakta.n teShA.n ke yogavittamAH | ..1.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| mayyAveshya mano ye mA.n nityayuktA upAsate | . |
| shraddhayA parayopetAste me yuktatamA matAH | ..2.. |
| ye tvakSharamanirdeshyamavyakta.n paryupAsate | . |
| sarvatragamachintya.n cha kUTasthamachala.n dhruvam | ..3.. |
| sa.nniyamyendriyagrAma.n sarvatra samabuddhayaH | . |
| te prApnuvanti mAmeva sarvabhUtahite ratAH | ..4.. |
| klesho.adhikatarasteShAmavyaktAsaktachetasAm | . |
| avyaktA hi gatirduHkha.n dehavadbhiravApyate | ..5.. |
| ye tu sarvANi karmANi mayi sa.nnyasya matparAH | . |
| ananyenaiva yogena mA.n dhyAyanta upAsate | ..6.. |
| teShAmaha.n samuddhartA mR^ityusa.nsArasAgarAt | . |
| bhavAmina chirAtpArtha mayyAveshitachetasAm | ..7.. |
| mayyeva mana Adhatsva mayi buddhi.n niveshaya | . |
| nivasiShyasi mayyeva ata Urdhva.n na sa.nshayaH | ..8.. |
| atha chitta.n samAdhAtu.n na shaknoShi mayi sthiram | . |
| abhyAsayogena tato mAmichChAptu.n dhana.njaya | ..9.. |
| abhyAse.apyasamartho.asi matkarmaparamo bhava | . |
| madarthamapi karmANi kurvansiddhimavApsyasi | ..10.. |
| athaitadapyashakto.asi kartu.n madyogamAshritaH | . |
| sarvakarmaphalatyAga.n tataH kuru yatAtmavAn | ..11.. |
| shreyo hi j~nAnamabhyAsAjj~nAnAddhyAna.n vishiShyate | . |
| dhyAnAtkarmaphalatyAgastyAgAchChAntiranantaram | ..12.. |
| adveShTA sarvabhUtAnA.n maitraH karuNa eva cha | . |
| nirmamo niraha.nkAraH samaduHkhasukhaH kShamI | ..13.. |
| sa.ntuShTaH satata.n yogI yatAtmA dR^iDhanishchayaH | . |
| mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaH sa me priyaH | ..14.. |
| yasmAnnodvijate loko lokAnnodvijate cha yaH | . |
| harShAmarShabhayodvegairmukto yaH sa cha me priyaH | ..15.. |
| anapekShaH shuchirdakSha udAsIno gatavyathaH | . |
| sarvArambhaparityAgI yo madbhaktaH sa me priyaH | ..16.. |
| yo na hR^iShyati na dveShTi na shochati na kA~NkShati | . |
| shubhAshubhaparityAgI bhaktimAnyaH sa me priyaH | ..17.. |
| samaH shatrau cha mitre cha tathA mAnApamAnayoH | . |
| shItoShNasukhaduHkheShu samaH sa~NgavivarjitaH | ..18.. |
| tulyanindAstutirmaunI sa.ntuShTo yena kenachit | . |
| aniketaH sthiramatirbhaktimAnme priyo naraH | ..19.. |
| ye tu dharmyAmR^itamida.n yathokta.n paryupAsate | . |
| shraddadhAnA matparamA bhaktAste.atIva me priyAH | ..20.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde bhaktiyogo nAma dvAdasho.adhyAyaH ..12..
| trayodasho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| ida.n sharIra.n kaunteya kShetramityabhidhIyate | . |
| etadyo vetti ta.n prAhuH kShetraj~na iti tadvidaH | ..1.. |
| kShetraj~na.n chApi mA.n viddhi sarvakShetreShu bhArata | . |
| kShetrakShetraj~nayorj~nAna.n yattajj~nAna.n mata.n mama | ..2.. |
| tatkShetra.n yachcha yAdR^ikcha yadvikAri yatashcha yat | . |
| sa cha yo yatprabhAvashcha tatsamAsena me shR^iNu | ..3.. |
| R^iShibhirbahudhA gIta.n ChandobhirvividhaiH pR^ithak | . |
| brahmasUtrapadaishchaiva hetumadbhirvinishchitaiH | ..4.. |
| mahAbhUtAnyaha.nkAro buddhiravyaktameva cha | . |
| indriyANi dashaika.n cha pa~ncha chendriyagocharAH | ..5.. |
| ichChA dveShaH sukha.n duHkha.n sa.nghAtashchetanA dhR^itiH | . |
| etatkShetra.n samAsena savikAramudAhR^itam | ..6.. |
| amAnitvamadambhitvamahi.nsA kShAntirArjavam | . |
| AchAryopAsana.n shaucha.n sthairyamAtmavinigrahaH | ..7.. |
| indriyArtheShu vairAgyamanaha.nkAra eva cha | . |
| janmamR^ityujarAvyAdhiduHkhadoShAnudarshanam | ..8.. |
| asaktiranabhiShva~NgaH putradAragR^ihAdiShu | . |
| nitya.n cha samachittatvamiShTAniShTopapattiShu | ..9.. |
| mayi chAnanyayogena bhaktiravyabhichAriNI | . |
| viviktadeshasevitvamaratirjanasa.nsadi | ..10.. |
| adhyAtmaj~nAnanityatva.n tattvaj~nAnArthadarshanam | . |
| etajj~nAnamiti proktamaj~nAna.n yadato.anyathA | ..11.. |
| j~neya.n yattatpravakShyAmi yajj~nAtvAmR^itamashnute | . |
| anAdimatpara.n brahma na sattannAsaduchyate | ..12.. |
| sarvataHpANipAda.n tatsarvato.akShishiromukham | . |
| sarvataHshrutimalloke sarvamAvR^itya tiShThati | ..13.. |
| sarvendriyaguNAbhAsa.n sarvendriyavivarjitam | . |
| asakta.n sarvabhR^ichchaiva nirguNa.n guNabhoktR^i cha | ..14.. |
| bahirantashcha bhUtAnAmachara.n charameva cha | . |
| sUkShmatvAttadavij~neya.n dUrastha.n chAntike cha tat | ..15.. |
| avibhakta.n cha bhUteShu vibhaktamiva cha sthitam | . |
| bhUtabhartR^i cha tajj~neya.n grasiShNu prabhaviShNu cha | ..16.. |
| jyotiShAmapi tajjyotistamasaH paramuchyate | . |
| j~nAna.n j~neya.n j~nAnagamya.n hR^idi sarvasya viShThitam | ..17.. |
| iti kShetra.n tathA j~nAna.n j~neya.n chokta.n samAsataH | . |
| madbhakta etadvij~nAya madbhAvAyopapadyate | ..18.. |
| prakR^iti.n puruSha.n chaiva viddhyanAdi ubhAvapi | . |
| vikArA.nshcha guNA.nshchaiva viddhi prakR^itisa.nbhavAn | ..19.. |
| kAryakAraNakartR^itve hetuH prakR^itiruchyate | . |
| puruShaH sukhaduHkhAnA.n bhoktR^itve heturuchyate | ..20.. |
| puruShaH prakR^itistho hi bhu~Nkte prakR^itijAnguNAn | . |
| kAraNa.n guNasa~Ngo.asya sadasadyonijanmasu | ..21.. |
| upadraShTAnumantA cha bhartA bhoktA maheshvaraH | . |
| paramAtmeti chApyukto dehe.asminpuruShaH paraH | ..22.. |
| ya eva.n vetti puruSha.n prakR^iti.n cha guNaiH saha | . |
| sarvathA vartamAno.api na sa bhUyo.abhijAyate | ..23.. |
| dhyAnenAtmani pashyanti kechidAtmAnamAtmanA | . |
| anye sA.nkhyena yogena karmayogena chApare | ..24.. |
| anye tvevamajAnantaH shrutvAnyebhya upAsate | . |
| te.api chAtitarantyeva mR^ityu.n shrutiparAyaNAH | ..25.. |
| yAvatsa.njAyate ki.nchitsattva.n sthAvaraja~Ngamam | . |
| kShetrakShetraj~nasa.nyogAttadviddhi bharatarShabha | ..26.. |
| sama.n sarveShu bhUteShu tiShThanta.n parameshvaram | . |
| vinashyatsvavinashyanta.n yaH pashyati sa pashyati | ..27.. |
| sama.n pashyanhi sarvatra samavasthitamIshvaram | . |
| na hinastyAtmanAtmAna.n tato yAti parA.n gatim | ..28.. |
| prakR^ityaiva cha karmANi kriyamANAni sarvashaH | . |
| yaH pashyati tathAtmAnamakartAra.n sa pashyati | ..29.. |
| yadA bhUtapR^ithagbhAvamekasthamanupashyati | . |
| tata eva cha vistAra.n brahma sa.npadyate tadA | ..30.. |
| anAditvAnnirguNatvAtparamAtmAyamavyayaH | . |
| sharIrastho.api kaunteya na karoti na lipyate | ..31.. |
| yathA sarvagata.n saukShmyAdAkAsha.n nopalipyate | . |
| sarvatrAvasthito dehe tathAtmA nopalipyate | ..32.. |
| yathA prakAshayatyekaH kR^itsna.n lokamima.n raviH | . |
| kShetra.n kShetrI tathA kR^itsna.n prakAshayati bhArata | ..33.. |
| kShetrakShetraj~nayorevamantara.n j~nAnachakShuShA | . |
| bhUtaprakR^itimokSha.n cha ye viduryAnti te param | ..34.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde kShetrakShetraj~navibhAgayogo nAma trayodasho.adhyAyaH ..13..
| chaturdasho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| para.n bhUyaH pravakShyAmi j~nAnAnA.n j~nAnamuttamam | . |
| yajj~nAtvA munayaH sarve parA.n siddhimito gatAH | ..1.. |
| ida.n j~nAnamupAshritya mama sAdharmyamAgatAH | . |
| sarge.api nopajAyante pralaye na vyathanti cha | ..2.. |
| mama yonirmahadbrahma tasmingarbha.n dadhAmyaham | . |
| sa.nbhavaH sarvabhUtAnA.n tato bhavati bhArata | ..3.. |
| sarvayoniShu kaunteya mUrtayaH sa.nbhavanti yAH | . |
| tAsA.n brahma mahadyoniraha.n bIjapradaH pitA | ..4.. |
| sattva.n rajastama iti guNAH prakR^itisa.nbhavAH | . |
| nibadhnanti mahAbAho dehe dehinamavyayam | ..5.. |
| tatra sattva.n nirmalatvAtprakAshakamanAmayam | . |
| sukhasa~Ngena badhnAti j~nAnasa~Ngena chAnagha | ..6.. |
| rajo rAgAtmaka.n viddhi tR^iShNAsa~Ngasamudbhavam | . |
| tannibadhnAti kaunteya karmasa~Ngena dehinam | ..7.. |
| tamastvaj~nAnaja.n viddhi mohana.n sarvadehinAm | . |
| pramAdAlasyanidrAbhistannibadhnAti bhArata | ..8.. |
| sattva.n sukhe sa.njayati rajaH karmaNi bhArata | . |
| j~nAnamAvR^itya tu tamaH pramAde sa.njayatyuta | ..9.. |
| rajastamashchAbhibhUya sattva.n bhavati bhArata | . |
| rajaH sattva.n tamashchaiva tamaH sattva.n rajastathA | ..10.. |
| sarvadvAreShu dehe.asminprakAsha upajAyate | . |
| j~nAna.n yadA tadA vidyAdvivR^iddha.n sattvamityuta | ..11.. |
| lobhaH pravR^ittirArambhaH karmaNAmashamaH spR^ihA | . |
| rajasyetAni jAyante vivR^iddhe bharatarShabha | ..12.. |
| aprakAsho.apravR^ittishcha pramAdo moha eva cha | . |
| tamasyetAni jAyante vivR^iddhe kurunandana | ..13.. |
| yadA sattve pravR^iddhe tu pralaya.n yAti dehabhR^it | . |
| tadottamavidA.n lokAnamalAnpratipadyate | ..14.. |
| rajasi pralaya.n gatvA karmasa~NgiShu jAyate | . |
| tathA pralInastamasi mUDhayoniShu jAyate | ..15.. |
| karmaNaH sukR^itasyAhuH sAttvika.n nirmala.n phalam | . |
| rajasastu phala.n duHkhamaj~nAna.n tamasaH phalam | ..16.. |
| sattvAtsa.njAyate j~nAna.n rajaso lobha eva cha | . |
| pramAdamohau tamaso bhavato.aj~nAnameva cha | ..17.. |
| Urdhva.n gachChanti sattvasthA madhye tiShThanti rAjasAH | . |
| jaghanyaguNavR^ittisthA adho gachChanti tAmasAH | ..18.. |
| nAnya.n guNebhyaH kartAra.n yadA draShTAnupashyati | . |
| guNebhyashcha para.n vetti madbhAva.n so.adhigachChati | ..19.. |
| guNAnetAnatItya trIndehI dehasamudbhavAn | . |
| janmamR^ityujarAduHkhairvimukto.amR^itamashnute | ..20.. |
| arjuna uvAcha. | |
| kairli~NgaistrInguNAnetAnatIto bhavati prabho | . |
| kimAchAraH katha.n chaitA.nstrInguNAnativartate | ..21.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| prakAsha.n cha pravR^itti.n cha mohameva cha pANDava | . |
| ta dveShTi sa.npravR^ittAni na nivR^ittAni kA~NkShati | ..22.. |
| udAsInavadAsIno guNairyo na vichAlyate | . |
| guNA vartanta ityeva yo.avatiShThati ne~Ngate | ..23.. |
| samaduHkhasukhaH svasthaH samaloShTAshmakA~nchanaH | . |
| tulyapriyApriyo dhIrastulyanindAtmasa.nstutiH | ..24.. |
| mAnApamAnayostulyastulyo mitrAripakShayoH | . |
| sarvArambhaparityAgI guNAtItaH sa uchyate | ..25.. |
| mA.n cha yo.avyabhichAreNa bhaktiyogena sevate | . |
| sa guNAnsamatItyaitAnbrahmabhUyAya kalpate | ..26.. |
| brahmaNo hi pratiShThAhamamR^itasyAvyayasya cha | . |
| shAshvatasya cha dharmasya sukhasyaikAntikasya cha | ..27.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde guNatrayavibhAgayogo nAma chaturdasho.adhyAyaH ..14..
| pa~nchadasho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| UrdhvamUlamadhaHshAkhamashvattha.n prAhuravyayam | . |
| ChandA.nsi yasya parNAni yasta.n veda sa vedavit | ..1.. |
| adhashchordhva.n prasR^itAstasya shAkhA guNapravR^iddhA viShayapravAlAH | . |
| adhashcha mUlAnyanusa.ntatAni karmAnubandhIni manuShyaloke | ..2.. |
| na rUpamasyeha tathopalabhyate nAnto na chAdirna cha sa.npratiShThA | . |
| ashvatthamena.n suvirUDhamUlamasa~NgashastreNa dR^iDhena ChittvA | ..3.. |
| tataH pada.n tatparimArgitavya.n yasmingatA na nivartanti bhUyaH | . |
| tameva chAdya.n puruSha.n prapadye yataH pravR^ittiH prasR^itA purANI | ..4.. |
| nirmAnamohA jitasa~NgadoShA adhyAtmanityA vinivR^ittakAmAH | . |
| dvandvairvimuktAH sukhaduHkhasa.nj~nairgachChantyamUDhAH padamavyaya.n tat | ..5.. |
| na tadbhAsayate sUryo na shashA~Nko na pAvakaH | . |
| yadgatvA na nivartante taddhAma parama.n mama | ..6.. |
| mamaivA.nsho jIvaloke jIvabhUtaH sanAtanaH | . |
| manaHShaShThAnIndriyANi prakR^itisthAni karShati | ..7.. |
| sharIra.n yadavApnoti yachchApyutkrAmatIshvaraH | . |
| gR^ihItvaitAni sa.nyAti vAyurgandhAnivAshayAt | ..8.. |
| shrotra.n chakShuH sparshana.n cha rasana.n ghrANameva cha | . |
| adhiShThAya manashchAya.n viShayAnupasevate | ..9.. |
| utkrAmanta.n sthita.n vApi bhu~njAna.n vA guNAnvitam | . |
| vimUDhA nAnupashyanti pashyanti j~nAnachakShuShaH | ..10.. |
| yatanto yoginashchaina.n pashyantyAtmanyavasthitam | . |
| yatanto.apyakR^itAtmAno naina.n pashyantyachetasaH | ..11.. |
| yadAdityagata.n tejo jagadbhAsayate.akhilam | . |
| yachchandramasi yachchAgnau tattejo viddhi mAmakam | ..12.. |
| gAmAvishya cha bhUtAni dhArayAmyahamojasA | . |
| puShNAmi chauShadhIH sarvAH somo bhUtvA rasAtmakaH | ..13.. |
| aha.n vaishvAnaro bhUtvA prANinA.n dehamAshritaH | . |
| prANApAnasamAyuktaH pachAmyanna.n chaturvidham | ..14.. |
| sarvasya chAha.n hR^idi sanniviShTo mattaH smR^itirj~nAnamapohana.n cha | . |
| vedaishcha sarvairahameva vedyo vedAntakR^idvedavideva chAham | ..15.. |
| dvAvimau puruShau loke kSharashchAkShara eva cha | . |
| kSharaH sarvANi bhUtAni kUTastho.akShara uchyate | ..16.. |
| uttamaH puruShastvanyaH paramAtmetyudhAhR^itaH | . |
| yo lokatrayamAvishya bibhartyavyaya IshvaraH | ..17.. |
| yasmAtkSharamatIto.ahamakSharAdapi chottamaH | . |
| ato.asmi loke vede cha prathitaH puruShottamaH | ..18.. |
| yo mAmevamasa.nmUDho jAnAti puruShottamam | . |
| sa sarvavidbhajati mA.n sarvabhAvena bhArata | ..19.. |
| iti guhyatama.n shAstramidamukta.n mayAnagha | . |
| etadbuddhvA buddhimAnsyAtkR^itakR^ityashcha bhArata | ..20.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde puruShottamayogo nAma pa~nchadasho.adhyAyaH ..15..
| ShoDasho.adhyAyaH | |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| abhaya.n sattvasa.nshuddhirj~nAnayogavyavasthitiH | . |
| dAna.n damashcha yaj~nashcha svAdhyAyastapa Arjavam | ..1.. |
| ahi.nsA satyamakrodhastyAgaH shAntirapaishunam | . |
| dayA bhUteShvaloluptva.n mArdava.n hrIrachApalam | ..2.. |
| tejaH kShamA dhR^itiH shauchamadroho nAtimAnitA | . |
| bhavanti sa.npada.n daivImabhijAtasya bhArata | ..3.. |
| dambho darpo.abhimAnashcha krodhaH pAruShyameva cha | . |
| aj~nAna.n chAbhijAtasya pArtha sa.npadamAsurIm | ..4.. |
| daivI sa.npadvimokShAya nibandhAyAsurI matA | . |
| mA shuchaH sa.npada.n daivImabhijAto.asi pANDava | ..5.. |
| dvau bhUtasargau loke.asmindaiva Asura eva cha | . |
| daivo vistarashaH prokta Asura.n pArtha me shR^iNu | ..6.. |
| pravR^itti.n cha nivR^itti.n cha janA na vidurAsurAH | . |
| na shaucha.n nApi chAchAro na satya.n teShu vidyate | ..7.. |
| asatyamapratiShTha.n te jagadAhuranIshvaram | . |
| aparasparasa.nbhUta.n kimanyatkAmahaitukam | ..8.. |
| etA.n dR^iShTimavaShTabhya naShTAtmAno.alpabuddhayaH | . |
| prabhavantyugrakarmANaH kShayAya jagato.ahitAH | ..9.. |
| kAmamAshritya duShpUra.n dambhamAnamadAnvitAH | . |
| mohAdgR^ihItvAsadgrAhAnpravartante.ashuchivratAH | ..10.. |
| chintAmaparimeyA.n cha pralayAntAmupAshritAH | . |
| kAmopabhogaparamA etAvaditi nishchitAH | ..11.. |
| AshApAshashatairbaddhAH kAmakrodhaparAyaNAH | . |
| Ihante kAmabhogArthamanyAyenArthasa.nchayAn | ..12.. |
| idamadya mayA labdhamima.n prApsye manoratham | . |
| idamastIdamapi me bhaviShyati punardhanam | ..13.. |
| asau mayA hataH shatrurhaniShye chAparAnapi | . |
| Ishvaro.ahamaha.n bhogI siddho.aha.n balavAnsukhI | ..14.. |
| ADhyo.abhijanavAnasmi ko.anyosti sadR^isho mayA | . |
| yakShye dAsyAmi modiShya ityaj~nAnavimohitAH | ..15.. |
| anekachittavibhrAntA mohajAlasamAvR^itAH | . |
| prasaktAH kAmabhogeShu patanti narake.ashuchau | ..16.. |
| Atmasa.nbhAvitAH stabdhA dhanamAnamadAnvitAH | . |
| yajante nAmayaj~naiste dambhenAvidhipUrvakam | ..17.. |
| aha.nkAra.n bala.n darpa.n kAma.n krodha.n cha sa.nshritAH | . |
| mAmAtmaparadeheShu pradviShanto.abhyasUyakAH | ..18.. |
| tAnaha.n dviShataH krUrAnsa.nsAreShu narAdhamAn | . |
| kShipAmyajasramashubhAnAsurIShveva yoniShu | ..19.. |
| AsurI.n yonimApannA mUDhA janmani janmani | . |
| mAmaprApyaiva kaunteya tato yAntyadhamA.n gatim | ..20.. |
| trividha.n narakasyeda.n dvAra.n nAshanamAtmanaH | . |
| kAmaH krodhastathA lobhastasmAdetattraya.n tyajet | ..21.. |
| etairvimuktaH kaunteya tamodvAraistribhirnaraH | . |
| AcharatyAtmanaH shreyastato yAti parA.n gatim | ..22.. |
| yaH shAstravidhimutsR^ijya vartate kAmakArataH | . |
| na sa siddhimavApnoti na sukha.n na parA.n gatim | ..23.. |
| tasmAchChAstra.n pramANa.n te kAryAkAryavyavasthitau | . |
| j~nAtvA shAstravidhAnokta.n karma kartumihArhasi | ..24.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde daivAsurasa.npadvibhAgayogo nAma ShoDasho.adhyAyaH ..16..
| saptadasho.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| ye shAstravidhimutsR^ijya yajante shraddhayAnvitAH | . |
| teShA.n niShThA tu kA kR^iShNa sattvamAho rajastamaH | ..1.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| trividhA bhavati shraddhA dehinA.n sA svabhAvajA | . |
| sAttvikI rAjasI chaiva tAmasI cheti tA.n shR^iNu | ..2.. |
| sattvAnurUpA sarvasya shraddhA bhavati bhArata | . |
| shraddhAmayo.aya.n puruSho yo yachChraddhaH sa eva saH | ..3.. |
| yajante sAttvikA devAnyakSharakShA.nsi rAjasAH | . |
| pretAnbhUtagaNA.nshchAnye yajante tAmasA janAH | ..4.. |
| ashAstravihita.n ghora.n tapyante ye tapo janAH | . |
| dambhAha.nkArasa.nyuktAH kAmarAgabalAnvitAH | ..5.. |
| karShayantaH sharIrastha.n bhUtagrAmamachetasaH | . |
| mA.n chaivAntaHsharIrastha.n tAnviddhyAsuranishchayAn | ..6.. |
| AhArastvapi sarvasya trividho bhavati priyaH | . |
| yaj~nastapastathA dAna.n teShA.n bhedamima.n shR^iNu | ..7.. |
| AyuHsattvabalArogyasukhaprItivivardhanAH | . |
| rasyAH snigdhAH sthirA hR^idyA AhArAH sAttvikapriyAH | ..8.. |
| kaTvamlalavaNAtyuShNatIkShNarUkShavidAhinaH | . |
| AhArA rAjasasyeShTA duHkhashokAmayapradAH | ..9.. |
| yAtayAma.n gatarasa.n pUti paryuShita.n cha yat | . |
| uchChiShTamapi chAmedhya.n bhojana.n tAmasapriyam | ..10.. |
| aphalAkA~NkShibhiryaj~no vidhidR^iShTo ya ijyate | . |
| yaShTavyameveti manaH samAdhAya sa sAttvikaH | ..11.. |
| abhisa.ndhAya tu phala.n dambhArthamapi chaiva yat | . |
| ijyate bharatashreShTha ta.n yaj~na.n viddhi rAjasam | ..12.. |
| vidhihInamasR^iShTAnna.n mantrahInamadakShiNam | . |
| shraddhAvirahita.n yaj~na.n tAmasa.n parichakShate | ..13.. |
| devadvijaguruprAj~napUjana.n shauchamArjavam | . |
| brahmacharyamahi.nsA cha shArIra.n tapa uchyate | ..14.. |
| anudvegakara.n vAkya.n satya.n priyahita.n cha yat | . |
| svAdhyAyAbhyasana.n chaiva vA~Nmaya.n tapa uchyate | ..15.. |
| manaH prasAdaH saumyatva.n maunamAtmavinigrahaH | . |
| bhAvasa.nshuddhirityetattapo mAnasamuchyate | ..16.. |
| shraddhayA parayA tapta.n tapastattrividha.n naraiH | . |
| aphalAkA~NkShibhiryuktaiH sAttvika.n parichakShate | ..17.. |
| satkAramAnapUjArtha.n tapo dambhena chaiva yat | . |
| kriyate tadiha prokta.n rAjasa.n chalamadhruvam | ..18.. |
| mUDhagrAheNAtmano yatpIDayA kriyate tapaH | . |
| parasyotsAdanArtha.n vA tattAmasamudAhR^itam | ..19.. |
| dAtavyamiti yaddAna.n dIyate.anupakAriNe | . |
| deshe kAle cha pAtre cha taddAna.n sAttvika.n smR^itam | ..20.. |
| yattu prattyupakArArtha.n phalamuddishya vA punaH | . |
| dIyate cha parikliShTa.n taddAna.n rAjasa.n smR^itam | ..21.. |
| adeshakAle yaddAnamapAtrebhyashcha dIyate | . |
| asatkR^itamavaj~nAta.n tattAmasamudAhR^itam | ..22.. |
| OM tatsaditi nirdesho brahmaNastrividhaH smR^itaH | . |
| brAhmaNAstena vedAshcha yaj~nAshcha vihitAH purA | ..23.. |
| tasmAdomityudAhR^itya yaj~nadAnatapaHkriyAH | . |
| pravartante vidhAnoktAH satata.n brahmavAdinAm | ..24.. |
| tadityanabhisa.ndhAya phala.n yaj~natapaHkriyAH | . |
| dAnakriyAshcha vividhAH kriyante mokShakA~NkShibhiH | ..25.. |
| sadbhAve sAdhubhAve cha sadityetatprayujyate | . |
| prashaste karmaNi tathA sachChabdaH pArtha yujyate | ..26.. |
| yaj~ne tapasi dAne cha sthitiH saditi chochyate | . |
| karma chaiva tadarthIya.n sadityevAbhidhIyate | ..27.. |
| ashraddhayA huta.n datta.n tapastapta.n kR^ita.n cha yat | . |
| asadityuchyate pArtha na cha tatprepya no iha | ..28.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde shraddhAtrayavibhAgayogo nAma saptadasho.adhyAyaH ..17..
| aShTAdasho.adhyAyaH | |
| arjuna uvAcha. | |
| sa.nnyAsasya mahAbAho tattvamichChAmi veditum | . |
| tyAgasya cha hR^iShIkesha pR^ithakkeshiniShUdana | ..1.. |
| shrIbhagavAnuvAcha. | |
| kAmyAnA.n karmaNA.n nyAsa.n sa.nnyAsa.n kavayo viduH | . |
| sarvakarmaphalatyAga.n prAhustyAga.n vichakShaNAH | ..2.. |
| tyAjya.n doShavadityeke karma prAhurmanIShiNaH | . |
| yaj~nadAnatapaHkarma na tyAjyamiti chApare | ..3.. |
| nishchaya.n shR^iNu me tatra tyAge bharatasattama | . |
| tyAgo hi puruShavyAghra trividhaH sa.nprakIrtitaH | ..4.. |
| yaj~nadAnatapaHkarma na tyAjya.n kAryameva tat | . |
| yaj~no dAna.n tapashchaiva pAvanAni manIShiNAm | ..5.. |
| etAnyapi tu karmANi sa~Nga.n tyaktvA phalAni cha | . |
| kartavyAnIti me pArtha nishchita.n matamuttamam | ..6.. |
| niyatasya tu sa.nnyAsaH karmaNo nopapadyate | . |
| mohAttasya parityAgastAmasaH parikIrtitaH | ..7.. |
| duHkhamityeva yatkarma kAyakleshabhayAttyajet | . |
| sa kR^itvA rAjasa.n tyAga.n naiva tyAgaphala.n labhet | ..8.. |
| kAryamityeva yatkarma niyata.n kriyate.arjuna | . |
| sa~Nga.n tyaktvA phala.n chaiva sa tyAgaH sAttviko mataH | ..9.. |
| na dveShTyakushala.n karma kushale nAnuShajjate | . |
| tyAgI sattvasamAviShTo medhAvI Chinnasa.nshayaH | ..10.. |
| na hi dehabhR^itA shakya.n tyaktu.n karmANyasheShataH | . |
| yastu karmaphalatyAgI sa tyAgItyabhidhIyate | ..11.. |
| aniShTamiShTa.n mishra.n cha trividha.n karmaNaH phalam | . |
| bhavatyatyAginA.n pretya na tu sa.nnyAsinA.n kvachit | ..12.. |
| pa~nchaitAni mahAbAho kAraNAni nibodha me | . |
| sA.nkhye kR^itAnte proktAni siddhaye sarvakarmaNAm | ..13.. |
| adhiShThAna.n tathA kartA karaNa.n cha pR^ithagvidham | . |
| vividhAshcha pR^ithakcheShTA daiva.n chaivAtra pa~nchamam | ..14.. |
| sharIravA~Nmanobhiryatkarma prArabhate naraH | . |
| nyAyya.n vA viparIta.n vA pa~nchaite tasya hetavaH | ..15.. |
| tatraiva.n sati kartAramAtmAna.n kevala.n tu yaH | . |
| pashyatyakR^itabuddhitvAnna sa pashyati durmatiH | ..16.. |
| yasya nAha.nkR^ito bhAvo buddhiryasya na lipyate | . |
| hatvA.api sa imA.NllokAnna hanti na nibadhyate | ..17.. |
| j~nAna.n j~neya.n parij~nAtA trividhA karmachodanA | . |
| karaNa.n karma karteti trividhaH karmasa.ngrahaH | ..18.. |
| j~nAna.n karma cha kartA cha tridhaiva guNabhedataH | . |
| prochyate guNasa.nkhyAne yathAvachChR^iNu tAnyapi | ..19.. |
| sarvabhUteShu yenaika.n bhAvamavyayamIkShate | . |
| avibhakta.n vibhakteShu tajj~nAna.n viddhi sAttvikam | ..20.. |
| pR^ithaktvena tu yajj~nAna.n nAnAbhAvAnpR^ithagvidhAn | . |
| vetti sarveShu bhUteShu tajj~nAna.n viddhi rAjasam | ..21.. |
| yattu kR^itsnavadekasminkArye saktamahaitukam | . |
| atattvArthavadalpa.n cha tattAmasamudAhR^itam | ..22.. |
| niyata.n sa~NgarahitamarAgadveShataH kR^itam | . |
| aphalaprepsunA karma yattatsAttvikamuchyate | ..23.. |
| yattu kAmepsunA karma sAha.nkAreNa vA punaH | . |
| kriyate bahulAyAsa.n tadrAjasamudAhR^itam | ..24.. |
| anubandha.n kShaya.n hi.nsAmanapekShya cha pauruSham | . |
| mohAdArabhyate karma yattattAmasamuchyate | ..25.. |
| muktasa~Ngo.anaha.nvAdI dhR^ityutsAhasamanvitaH | . |
| siddhyasiddhyornirvikAraH kartA sAttvika uchyate | ..26.. |
| rAgI karmaphalaprepsurlubdho hi.nsAtmako.ashuchiH | . |
| harShashokAnvitaH kartA rAjasaH parikIrtitaH | ..27.. |
| ayuktaH prAkR^itaH stabdhaH shaTho naiShkR^itiko.alasaH | . |
| viShAdI dIrghasUtrI cha kartA tAmasa uchyate | ..28.. |
| buddherbheda.n dhR^iteshchaiva guNatastrividha.n shR^iNu | . |
| prochyamAnamasheSheNa pR^ithaktvena dhana.njaya | ..29.. |
| pravR^itti.n cha nivR^itti.n cha kAryAkArye bhayAbhaye | . |
| bandha.n mokSha.n cha yA vetti buddhiH sA pArtha sAttvikI | ..30.. |
| yayA dharmamadharma.n cha kArya.n chAkAryameva cha | . |
| ayathAvatprajAnAti buddhiH sA pArtha rAjasI | ..31.. |
| adharma.n dharmamiti yA manyate tamasAvR^itA | . |
| sarvArthAnviparItA.nshcha buddhiH sA pArtha tAmasI | ..32.. |
| dhR^ityA yayA dhArayate manaHprANendriyakriyAH | . |
| yogenAvyabhichAriNyA dhR^itiH sA pArtha sAttvikI | ..33.. |
| yayA tu dharmakAmArthAndhR^ityA dhArayate.arjuna | . |
| prasa~Ngena phalAkA~NkShI dhR^itiH sA pArtha rAjasI | ..34.. |
| yayA svapna.n bhaya.n shoka.n viShAda.n madameva cha | . |
| na vimu~nchati durmedhA dhR^itiH sA pArtha tAmasI | ..35.. |
| sukha.n tvidAnI.n trividha.n shR^iNu me bharatarShabha | . |
| abhyAsAdramate yatra duHkhAnta.n cha nigachChati | ..36.. |
| yattadagre viShamiva pariNAme.amR^itopamam | . |
| tatsukha.n sAttvika.n proktamAtmabuddhiprasAdajam | ..37.. |
| viShayendriyasa.nyogAdyattadagre.amR^itopamam | . |
| pariNAme viShamiva tatsukha.n rAjasa.n smR^itam | ..38.. |
| yadagre chAnubandhe cha sukha.n mohanamAtmanaH | . |
| nidrAlasyapramAdottha.n tattAmasamudAhR^itam | ..39.. |
| na tadasti pR^ithivyA.n vA divi deveShu vA punaH | . |
| sattva.n prakR^itijairmukta.n yadebhiH syAttribhirguNaiH | ..40.. |
| brAhmaNakShatriyavishA.n shUdrANA.n cha para.ntapa | . |
| karmANi pravibhaktAni svabhAvaprabhavairguNaiH | ..41.. |
| shamo damastapaH shaucha.n kShAntirArjavameva cha | . |
| j~nAna.n vij~nAnamAstikya.n brahmakarma svabhAvajam | ..42.. |
| shaurya.n tejo dhR^itirdAkShya.n yuddhe chApyapalAyanam | . |
| dAnamIshvarabhAvashcha kShAtra.n karma svabhAvajam | ..43.. |
| kR^iShigaurakShyavANijya.n vaishyakarma svabhAvajam | . |
| paricharyAtmaka.n karma shUdrasyApi svabhAvajam | ..44.. |
| sve sve karmaNyabhirataH sa.nsiddhi.n labhate naraH | . |
| svakarmanirataH siddhi.n yathA vindati tachChR^iNu | ..45.. |
| yataH pravR^ittirbhUtAnA.n yena sarvamida.n tatam | . |
| svakarmaNA tamabhyarchya siddhi.n vindati mAnavaH | ..46.. |
| shreyAnsvadharmo viguNaH paradharmotsvanuShThitAt | . |
| svabhAvaniyata.n karma kurvannApnoti kilbiSham | ..47.. |
| sahaja.n karma kaunteya sadoShamapi na tyajet | . |
| sarvArambhA hi doSheNa dhUmenAgnirivAvR^itAH | ..48.. |
| asaktabuddhiH sarvatra jitAtmA vigataspR^ihaH | . |
| naiShkarmyasiddhi.n paramA.n sa.nnyAsenAdhigachChati | ..49.. |
| siddhi.n prApto yathA brahma tathApnoti nibodha me | . |
| samAsenaiva kaunteya niShThA j~nAnasya yA parA | ..50.. |
| buddhyA vishuddhayA yukto dhR^ityAtmAna.n niyamya cha | . |
| shabdAdInviShayA.nstyaktvA rAgadveShau vyudasya cha | ..51.. |
| viviktasevI laghvAshI yatavAkkAyamAnasaH | . |
| dhyAnayogaparo nitya.n vairAgya.n samupAshritaH | ..52.. |
| aha.nkAra.n bala.n darpa.n kAma.n krodha.n parigraham | . |
| vimuchya nirmamaH shAnto brahmabhUyAya kalpate | ..53.. |
| brahmabhUtaH prasannAtmA na shochati na kA~NkShati | . |
| samaH sarveShu bhUteShu madbhakti.n labhate parAm | ..54.. |
| bhaktyA mAmabhijAnAti yAvAnyashchAsmi tattvataH | . |
| tato mA.n tattvato j~nAtvA vishate tadanantaram | ..55.. |
| sarvakarmANyapi sadA kurvANo madvyapAshrayaH | . |
| matprasAdAdavApnoti shAshvata.n padamavyayam | ..56.. |
| chetasA sarvakarmANi mayi sa.nnyasya matparaH | . |
| buddhiyogamupAshritya machchittaH satata.n bhava | ..57.. |
| machchittaH sarvadurgANi matprasAdAttariShyasi | . |
| atha chettvamaha.nkArAnna shroShyasi vina~NkShyasi | ..58.. |
| yadaha.nkAramAshritya na yotsya iti manyase | . |
| mithyaiSha vyavasAyaste prakR^itistvA.n niyokShyati | ..59.. |
| svabhAvajena kaunteya nibaddhaH svena karmaNA | . |
| kartu.n nechChasi yanmohAtkariShyasyavasho.api tat | ..60.. |
| IshvaraH sarvabhUtAnA.n hR^iddeshe.arjuna tiShThati | . |
| bhrAmayansarvabhUtAni yantrArUDhAni mAyayA | ..61.. |
| tameva sharaNa.n gachCha sarvabhAvena bhArata | . |
| tatprasAdAtparA.n shAnti.n sthAna.n prApsyasi shAshvatam | ..62.. |
| iti te j~nAnamAkhyAta.n guhyAdguhyatara.n mayA | . |
| vimR^ishyaitadasheSheNa yathechChasi tathA kuru | ..63.. |
| sarvaguhyatama.n bhUyaH shR^iNu me parama.n vachaH | . |
| iShTo.asi me dR^iDhamiti tato vakShyAmi te hitam | ..64.. |
| manmanA bhava madbhakto madyAjI mA.n namaskuru | . |
| mAmevaiShyasi satya.n te pratijAne priyo.asi me | ..65.. |
| sarvadharmAnparityajya mAmeka.n sharaNa.n vraja | . |
| aha.n tvA sarvapApebhyo mokShayiShyAmi mA shuchaH | ..66.. |
| ida.n te nAtapaskAya nAbhaktAya kadAchana | . |
| na chAshushrUShave vAchya.n na cha mA.n yo.abhyasUyati | ..67.. |
| ya ima.n parama.n guhya.n madbhakteShvabhidhAsyati | . |
| bhakti.n mayi parA.n kR^itvA mAmevaiShyatyasa.nshayaH | ..68.. |
| na cha tasmAnmanuShyeShu kashchinme priyakR^ittamaH | . |
| bhavitA na cha me tasmAdanyaH priyataro bhuvi | ..69.. |
| adhyeShyate cha ya ima.n dharmya.n sa.nvAdamAvayoH | . |
| j~nAnayaj~nena tenAhamiShTaH syAmiti me matiH | ..70.. |
| shraddhAvAnanasUyashcha shR^iNuyAdapi yo naraH | . |
| so.api muktaH shubhA.NllokAnprApnuyAtpuNyakarmaNAm | ..71.. |
| kachchidetachChruta.n pArtha tvayaikAgreNa chetasA | . |
| kachchidaj~nAnasa.nmohaH pranaShTaste dhana.njaya | ..72.. |
| arjuna uvAcha. | |
| naShTo mohaH smR^itirlabdhA tvatprasAdAnmayAchyuta | . |
| sthito.asmi gatasa.ndehaH kariShye vachana.n tava | ..73.. |
| sa.njaya uvAcha. | |
| ityaha.n vAsudevasya pArthasya cha mahAtmanaH | . |
| sa.nvAdamimamashrauShamadbhuta.n romaharShaNam | ..74.. |
| vyAsaprasAdAchChrutavAnetadguhyamaha.n param | . |
| yoga.n yogeshvarAtkR^iShNAtsAkShAtkathayataH svayam | ..75.. |
| rAjansa.nsmR^itya sa.nsmR^itya sa.nvAdamimamadbhutam | . |
| keshavArjunayoH puNya.n hR^iShyAmi cha muhurmuhuH | ..76.. |
| tachcha sa.nsmR^itya sa.nsmR^itya rUpamatyadbhuta.n hareH | . |
| vismayo me mahAnrAjanhR^iShyAmi cha punaH punaH | ..77.. |
| yatra yogeshvaraH kR^iShNo yatra pArtho dhanurdharaH | . |
| tatra shrIrvijayo bhUtirdhruvA nItirmatirmama | ..78.. |
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyA.n yogashAstre shrIkR^iShNArjunasa.nvAde mokShasa.nnyAsayogo nAmAShTAdasho.adhyAyaH ..18..